الشيخ محمد علي الگرامي القمي
57
شناخت قرآن ( فارسى )
المرتمى فى دجى و المبتلى بعمى * و المشتكى ظمأ و المبتغى عينا يأتون سدّته من كلّ ناحية * و يستفيدون من نعمائه عينا در حقيقت كلمهء " عين " را در چهار معنى به كار برده است . خورشيد ( براى رفع تاريكى ) چشم ( براى رفع كورى ) چشمه ( براى رفع تشنگى ) و طلا ( براى اداء بدهكارى ) . و وقتى شاعر فارسى مىگويد : دى در باديه شير بود ، ديديم * آن را بريختيم و از آن هم گريختيم شير را در دو معنى به كار برده . و چون ديگرى مىگويد « كمان ابروى ناز تو را به آن سختى كشيد گر چه به آسانى ولى دو ماه كشيد » دو ماه را به دو معنى به كار برده : 1 - دو ماه از نظر زمانى طولى كشيد ، 2 - دو هلال ماه را ترسيم نمود . اين كه گفتيم در كلمات مفرده بود . در جملات تركيبى هم گاهى يك جمله به دو معنى به كار رفته است همچون : خرى پيشكش برد و بستد قضا را * اگر خر نمىبود قاضى نمىشد و يا : اى چائى سرد داده بر ما * آتش به سماورت بيفتد البته اين گونه استعمالها در گفت و شنودهاى معمولى خيلى زياد نيست ، بنا به روايات ما در زبان قرآن هم اين كار شده و يك لفظ در دو معنى به كار رفته است .