ذات واجب الوجود وجود محض و محض وجود و وجودش اعلى مراتب وجود و از هر جهت غير متناهى و نامحدود است و اعلى مراتب وجود در عين اينكه واحد و بسيط مىباشد داراى جميع مراتب وجود است بدون آنكه خللى بوحدت و بساطت او وارد آيد چنان كه حكماء گفته‌اند ( « بسيط الحقيقة كل الاشياء و ليس بشيء منها » ) يعنى حقيقت بسيط كه به هيچ‌وجه تركيبى در آن تصور نشود تمام چيزها است با آنكه هيچ‌يك از آنها نيست چنانچه هر مفهومى كه مقول بتشكيك و داراى مراتب باشد همينطور است مانند نور كه نور شديد مركب از انوار ضعيف نيست بلكه نور واحدى است كه داراى جميع مراتب مادون خود مىباشد و از همين قبيل است مراتب كم و كيف و امثال اينها . بنابراين ميگوئيم علم و قدرت و حيوة و امثال اينها امور وجودى و مرتبهء از وجودند در مقابل جهل و عجز و موت كه امور عدمى ميباشند و چون اعلى مراتب وجود بوحدته داراى جميع مراتب وجود است ، پس داراى مرتبه وجود علم و قدرت و حيوة و مانند اينها هم خواهد بود بدون آنكه ببساطت و وحدت او لطمه وارد آيد . و همين است معناى آن خطبه شريفه كه در نهج البلاغه از على عليه السّلام روايت شده كه فرمود : « ( اول الدين معرفته و كمال معرفته التصديق به و كمال التصديق ) » « ( به توحيده و كمال توحيده الاخلاص له و كمال الاخلاص له نفى الصفات ) » « ( عنه لشهادة كل صفة انها غير الموصوف و شهادة كل موصوف انه غير الصفة ) » « ( فمن وصف اللّه سبحانه فقد قرنه و من قرنه فقد ثنّاه و من ثنّاه فقد جزّاه و من جزّاه ) » « ( فقد جهله الخ » ) آغاز و اساس دين شناختن خداست و شناختن كامل تصديق به او مىباشد و تصديق تمام توحيد و يگانه دانستن اوست و كمال توحيد خالص نمودن قلب است براى او و كمال اخلاص آنست كه صفات زائد بر ذات براى او تصور نشود ، زيرا هر صفتى گواهى ميدهد كه آن غير از موصوف ، و هر موصوفى