و صفات فعليه صفاتى است كه سلبش موجب عيب و نقص نيست بلكه ثبوت و سلبش براى حقتعالى هر دو رواست و آنها را جماليه نيز ميگويند : براى اينكه صدور آنها از حقتعالى داراى حسن و جمال و خوبى و از روى حكمت و مصلحت است مانند خلق و رزق و اماته و احياء و غيره . صفات سلبيه : صفاتى است كه بايد آنها را از واجب الوجود سلب نمود زيرا ثبوت آنها موجب عيب و نقص و احتياج است و از آنها بصفات جلاليه هم تعبير مىشود به جهت اينكه ذات واجب الوجود اجل از آنست كه به اين صفات متصف شود مانند تركيب و جسميت و شريك داشتن و امثال اينها . توضيح صفات ثبوتيه ذاتيه كماليه و طريق اثبات آنها : چون ذات واجب الوجود محض وجود است و وجود او غير متناهى است و به هيچ‌وجه حدى براى آن نيست بنابراين داراى اعلى مراتب وجود و در عين بسيط بودن داراى جميع مراتب مادون است ، پس هر صفت كماليهء كه وجودى باشد مانند علم و قدرت و حيوة بايد دارا باشد . براى اينكه اگر فاقد آن باشد اين مرتبه از وجود را دارا نخواهد بود مثلا اگر علم نداشته باشد مرتبهء وجود علمى را دارا نيست و اگر قادر نباشد مرتبه وجود قدرتى را فاقد است پس وجود او محدود ميگردد و اين با واجب الوجود بودن منافات دارد . و براى صفات ذاتيه او نيز حدى نيست زيرا اگر محدود شود فوق آن حد را نخواهد داشت پس لازم آيد كه وجودش محدود شود ( چنانچه اگر صفتى از صفات ذاتيه را دارا نبود وجودش محدود ميشد ) و صفات ذاتيه عين ذات اوست و زائد بر ذاتش نيست ببيانى كه در نفى معانى بيايد و به همين جهت آنها را صفات ذاتيه نامند . توضيح صفات ثبوتيه فعليه جماليه نظر باينكه افعال الهى تماما از روى حكمت و مصلحت است چنانچه