توليد شده و باز حركات ذرات اخير در اثر قوهء كه از ذرات ديگر توليد شده باشد و همينطور تا بىنهايت ادامه يابد تسلسل لازم آيد و بطلان دور و تسلسل بيان شد . و رابعا اگر قوه جذب و دفع ذاتى اين ذرات است ، مفروض اين ستكه اين ذرات مبدء ندارد و هميشه بوده و انفكاك معلول از علت محال است ، لازم مىآيد كه تمام اين مركبات هميشه بوده باشد و ابدا تغييرى در آنها روى ندهد و اتصالات و انفصالاتى پيدا نكند و اين بالحس و الوجدان باطل است و ناچار از اين ستكه مبدء بايد قادر مختار باشد نه فاعل موجب . پس بايد مبدء حركات ذرات قوهء باشد كه احتياج به آنها نداشته و از حركت آنها توليد نشده باشد و آن خدا است كه از ماده و لوازم آن منزه و مبرا است .