سيد عبد الحسين طيب
كلم الطيب 31
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )
صانع براى اثبات اكثر صفات او نيز كافى است ديگر آنكه چندان احتياج بمقدمات عقلى و بطلان دور و تسلسل ندارد . مبحث دوم در بيان اقوال طبيعيين و رد آنها مبدء موجودات نزد طبيعيين چيست ؟ چون طبيعيين منكر ما وراء طبيعت و مادهاند و اصرار دارند بجز محسوسات چيز ديگرى را نپذيرند و از طرفى مجبورند براى موجودات مبدئى فرض كنند كه از فنا مبرا باشد و چون اين مطلب نيز مسلم است كه هر چيزى اجزاء تركيبيه او بيشتر باشد بفنا نزديكتر و هر چه بسيطتر باشد از فنا دور تر خواهد بود از اين جهت كه عنصر بسيطى را مبدء قرار دهند بين آنها اختلاف حاصل شده و هر زمانى بحسب اوضاع و احوال و متناسب با علوم متداوله آن زمان براى مبدء موجودات چيزى قائل شدهاند . در قرون قبل از ميلاد مسيح و مدتى بعد از آن كه اجسام را مركب از عناصر اربعه يعنى آب و خاك و هوا و آتش ميدانستند بعضى از حكماى طبيعى مانند ثاليس عنصر اصلى و مبدء موجودات را آب دانسته و پيدايش خاك را از كثافت آب و هوا را از لطافت آن و آتش را از لطافت هوا و آسمانها را از دخان آتش فرض كردهاند . و برخى عنصر اصلى را خاك و جمعى هوا و بعضى آتش دانسته و پيدايش عناصر مادون را از كثافت عنصر اصلى و عناصر ما فوق را از لطافت آن تصور كردهاند . و ذيمقراطيس حكيم يونانى كه تقريبا پنج قرن قبل از ميلاد مسيح ميزيسته قائل شده كه عنصر اصلى و مبدء موجودات جواهر فرده يعنى اجزاء سخت بسيار كوچك كه قابل تقسيم نيستند بوده و اين اجزاء در فضاى لا يتناهى منتشر و از تصادم و برخورد آنها با يكديگر تركيباتى پيدا شده و آسمانها و زمينها و موجودات ديگر