* بخش اول در اثبات صانع عالم و اين بخش مشتمل بر دو مبحث است : مبحث اول در بيان طرق استدلال بر وجود صانع : دانشمندان براى اثبات صانع سه طريق ذكر كرده‌اند : اول طريق حكماء است كه از نظر كردن در نفس وجود و تقسيم آن بواجب و ممكن ثابت ميكنند كه بايد واجب الوجودى باشد كه جميع ممكنات از او بوجود آيند ، و شايد اشاره به همين طريق باشد قول خداى تعالى كه ميفرمايد أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ « 1 » « آيا كافى نيست بثبوت پروردگارت اينكه بر همه چيز حاضر است . دوم طريق متكلمين است كه از راه حدوث عالم و اينكه هر حادثى محتاج بمحدث و پديدآورنده است ثابت ميكنند كه بايد صانع قديمى كه بىنياز از سبب و موجد باشد وجود داشته باشد ، و اين طريقى است كه ابراهيم خليل بر وجود صانع استدلال كرد و خداوند در قرآن مجيد آن را بيان فرموده است : فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ الآية « 2 » كه از افول و غايب شدن ستاره و ماه و خورشيد كه مستلزم حركت و لازمهء حركت حدوث است ، بر وجود صانع استدلال كرد .

--> ( 1 ) آيه 53 سوره فصلت ( 2 ) سوره انعام آيات 76 و 77 و 78