شده باشد ننموده‌اند . و بسيط آنست كه داراى جزء نباشد و اين بر دو قسم است بسيط اضافى و بسيط حقيقى ، بسيط اضافى آنست كه از ماده و صورت مجرد باشد مانند عقل و نفس كه از آنها بجوهر بسيط و جوهر مجرد تعبير ميكنند . و بسيط حقيقى آنست كه از جميع اقسام تركيب مبرا باشد حتى وجود و ماهيت و اين مختص بذات واجب الوجود است كه وجود محض و محض وجود است . جوهر و عرض : جوهر موجودى است كه قوام او به خودش باشد و آن پنج قسم است : عقل ، نفس ، ماده ، صورت ، و جسم . عقل جوهرى است بسيط كه در ذات و فعل احتياج بماده ندارد . و نفس جوهرى است بسيط كه در ذات احتياج بماده ندارد ولى در فعل محتاج بماده است . و ماده كه از او بهيولى و ما به الشى بالقوه نيز تعبير ميكنند عبارت از مايه و خميره جسم است كه اگر چه بدون صورت تحقق پيدا نكند ولى واضح است كه جسم غير از صورت جسمانى چيز ديگرى دارد كه صورت بر او وارد مىشود و قابل وارد شدن صور گوناگون و ما به الاشتراك آنها مىباشد ، مثلا نطفه صورت نطفهء را رها كرده و علقه مىشود و علقه نيز مضغه ميگردد و همينطور تا انسان مىشود و مسلم است كه در اين اطوار مختلف معدوم نشده و چيز ديگرى بجاى او موجود شود بلكه يك چيز است اطوار مختلف و صورتهاى گوناگون پيدا مىكند . و صورت كه از او بما به الشى بالفعل تعبير ميكنند عبارت از جوهريست كه شيئى را در خارج يا در ذهن مشخص مىكند و بدون ماده هم فرض مىشود مانند صور خياليه و همچنين صور مثاليه كه از آن بقالب مثالى تعبير ميكنند و صورت داراى اقسامى است از قبيل صورت جنسى و نوعى و شخصى . صورت جنسى عبارت از مفهوم كلى است كه براى انواعى كه داراى حقيقتهاى