شعلهء تعليمات خارجى روشن شده باشد و آن نور باطنى را كه پيش پايت را روشن مى سازد به قدر كافى داشته باشى به طور مسلم سّر كتاب الهى براي تو منكشف خواهد شد مشروط بر اينكه طهارتى را كه در مسّ كتاب الهى لازم است داشته باشى و حقيقت كلمهء الهى و غايت تكلم حق تعالى را در آيينهء مثل أعلى و آيت كبرى خواهى شناخت و اين كه مراتب وجود و عوالم غيب و شهود همگى كلام الهى است كه به وسيلهء هوايى كه عبارت است از مرتبهء عماء از مرتبهء هويت عينيه خارج گشته و به خاطر حب ذاتي كه به اظهار كمال خود داشته از آسمان الهيت نازل شده و تجلى به أسماء و صفاتش فرموده تا شأن و منزلتش شناخته شود ، چنان كه در حديث است : « من گنج پنهانى بودم ، و چون دوست داشتم كه شناخته شوم خلق را آفريدم تا شناخته شوم » . و از علي عليه السّلام است كه فرمود : « به تحقيق كه خداى تعالى در كلامش براي بندگانش تجلى كرده ولى آنان بصيرت ندارند و تجلى أو را نمى بينند » . و از آن حضرت است : « خدا به هر چيزى كه ارادهء وجود آن را داشته باشد مى گويد : « باش » آن هم به وجود مى آيد ، ولى اين گفتن نه به واسطهء صدايى است كه به گوش برسد و نه آوازى كه شنيده شود ، بلكه كلام خداى سبحان عبارت از فعل اوست » . و اهل معرفت گفته‌اند : تكلم حضرت حق عبارت از تجلى حق است ، كه چون اراده و قدرتش تعلق بگيرد كه آنچه را كه در غيب است اظهار كند و ايجاد نمايد آن تجلى حاصل مىشود .