* ( يَبْخَلْ فَإِنَّما يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِه ) * « 1 » هر كس بخل بورزد ، نسبت به شخص خود بخل ورزيده است » . آرى ، اگر انفاق سبب دست يافتن به چيزهايى باشد كه آنها را بر شمرديم ، بخل سبب رسيدن به چيزهايى مىشود كه بر ضدّ آنهاست ، يعنى سبب مىشود كه مال از جايگاه تكوينى و قوامى خود خارج شود ، و ارزش واقعى و حياتى خود را از دست بدهد ، و از پيشرفت فرد و اجتماع جلوگيرى كند ، و آدمى را از جانشينى خدايى خارج سازد ، و از پاداشهاى بزرگ اخروى محروم گرداند ، و حقها محبوس بماند ، و تكاثر از ميان نرود ، و زمينه هاى كفر و بيدينى نابود نشود ، تا آخر همهء چيزهاى ديگرى كه در بارهء ترك انفاق گفته شد . پس شايسته چنان است كه با اين خصلت ويرانگر به صورتى گسترده مبارزه شود ، و اين كار از مراحل نخستين آموزش و پرورش تا اواخر آن ادامه يابد ، و براى اين كار برنامه هاى لازم - در كتابهاى درسى و اخلاق عملى - طرح ريزى شود ، تا چنان باشد كه جانها بر گذشت و بخشيدن مال به نيازمندان خويگر شوند ، و بخشندگى در نظر ايشان امرى آسان و دوست داشتنى جلوه گر گردد . نيز لازم است كه تنها به جنبهء ارشادى و اخلاقى آن توجّه نكنند ، بلكه از لحاظ اقتصادى نيز آن را مورد بحث و پىگيرى قرار دهند . چند مسأله مسأله ( 1 ) : طبيعت مال طبيعتى اجتماعى و مقتضى آن است كه در دست مردمان جابه جا شود و به انجام دادن نقش خود بپردازد ، پس هر كس كه خواهان بيرون آوردن مال از اين جايگاه شود ، واجب است كه او را از اين كار بازدارند ، زيرا در غير اين صورت ، كار به هلاك فردى و دگرگونى اجتماعى و پريشانى سياسى و سستى اعتقادى ، و تفرقه هاى خلقى ، و سلب سلامتى تنى و روحى و نظائر اين گونه امور كشيده خواهد شد .

--> « 1 » . « سورهء محمّد - ص - » ( 47 ) : 38 .