جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )
ترجمة وشرح قصيدة عقيلة أتراب القصائد 540
گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )
باب حروفى كه از همز افتاده است در رسم مصحف بر غير قياس والهمز الاوّل في المرسوم قل ألف * سوى الّذى بمراد الوصل قد سطرا وهمزهء اوّل در موسوم خط بگوى الف است « 1 » جز آنچه به مراد وصل نوشته شد . « 2 » فهؤلاء بواو يبنؤمّ به * ويبنؤمّ فصله كلّه سطرا پس هؤلاء « 3 » به واو است همزهء أو ، يبنؤمّ « 4 » به أو . ويبنؤمّ پس همه را پيوسته بنويس همچو يك كلمه همهء أو از روى نوشتن . أئنّكم ياء ثاني العنكبوت وفي ال * أنعام مع فصّلت والنّمل قد زهرا أئنّكم « 5 » ياء دوّم عنكبوت است ودر انعام أئنّكم با فصّلت ونمل به درستى روشن شد . وخصّ في أئذا متنا إذا وقعت * وقل أئنّ لنا يخصّ في الشّعرا وخاص گردان در أئذا متنا « 6 » از آن إذا وقعت . وبگوى أئنّ لنا « 7 » خاص كرده مىشود در شعراء . وفوق صاد أئنّا ثانيا رسموا * وزد إليه الّذى في النّمل مدّكرا وبالاى صاد يعنى والصّافّات أئنّا لتاركوا « 8 » دوّم را نوشتند به ياء . وزيادة كن آن را كه
--> ( 1 ) . ح : يعنى هرجا كه همزه در اوّل كلمه افتد خواه مفتوح وخواه مكسور وخواه مضموم با الف نوشته مىشود همچو إبراهيم وآزر وآدم وأولئك وأمر وأخذ وأيّوب وألّا وإلّا ه . ( 2 ) . ح : يعنى همزه در اوّل بود امّا بر اوّل كلمه زائدى درآيد كه به سبب آن همزه بر اوّل نماند ه . ( 3 ) . بقره / 31 و 85 ؛ آل عمران / 66 ؛ نساء / 41 و 51 و 78 و 109 و 143 ؛ مائده / 53 ؛ انعام / 53 و 89 ؛ أعراف / 38 و 49 و 139 ؛ انفال / 49 ؛ يونس / 18 ؛ هود / 18 و 78 و 109 ؛ حجر / 66 و 68 و 71 ؛ نحل / 86 و 89 ؛ اسراء / 20 و 102 ؛ كهف / 15 ؛ أنبياء / 44 و 65 و 99 ؛ فرقان / 17 ؛ شعراء / 54 ؛ قصص / 63 ؛ عنكبوت / 47 ؛ سبأ / 40 ؛ ص / 15 ؛ زمر / 51 ؛ زخرف / 29 و 88 ؛ دخان / 22 و 34 ؛ محمّد / 38 ؛ انسان / 27 ؛ مطفّفين / 32 . ( 4 ) . طه / 94 . ( 5 ) . عنكبوت / 29 ؛ انعام / 19 ؛ فصّلت / 9 ؛ نمل / 55 . ( 6 ) . واقعه / 47 . ( 7 ) . شعراء / 41 . ( 8 ) . صافّات / 36 .