جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )

الوقوف والفوائد 273

گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )

وشامي ، وهفت است نزد بصرى . واختلاف در يازده آية است چه كوفي ألم « 1 » را آية مىشمرند وديگران نه . وشاميان ولهم عذاب أليم « 2 » را آية مىشمرند وباقيان نه . غير از شامي نحن مصلحون « 3 » را مىشمرند وشامي نه . وبصرى إلّا خائفين « 4 » را آية مىگيرد وديگران نه . مدنىّ اوّل ومكّى واتّقون يا أولى الألباب « 5 » را مىشمرند وغير ايشان نه . وغير مدنىّ آخر ما له في الآخرة من خلاق « 6 » را مىشمرند ومدنىّ آخر « 7 » نه . ومدنىّ اوّل ومكّى ويسألونك ماذا ينفقون « 8 » وغير ايشان نه . وكوفي وشامي ومدنىّ آخر لعلّكم تتفكّرون « 9 » اوّل را مىشمرند وغير ايشان نه . وبصرى تنها قولا معروفا « 10 » را شمرده وباقيان نه . ومدنىّ آخر وبصرى ومكّى الحىّ القيّوم « 11 » را آية گرفته‌اند وغير ايشان نه . ومدنىّ اوّل من الظّلمات إلى النّور « 12 » را آية شمرده‌اند وديگران نه . بدان‌كه در اين سوره ، هم ذكر شمردگان وهم ذكر ناشمردگان [ شد ] كه تا بعد از اين اگر گويند كه فلان مىشمرد يعنى ديگران نمىشمرند واگر گويند كه فلان نمىشمرد يعنى ديگران مىشمرند . مقصود آن‌كه تا در هر سورتي ذكر هردو طايفه نبايد كرد . ديگر آن بدان‌كه أواخر آيات اين سوره يا الف است يا باء موحّده يا دال يا راء مهملتين يا قاف يا لام يا ميم يا نون . ( الف ) قولا معروفا « 13 » است . ( ب ) هشت محل است . ( د ) هفت موضع است . ( د ) بيست ويك موضع است . ( ق ) من خلاق « 14 » است . ( ل ) سواء السّبيل « 15 » [ است ] . ( م ) پنجاه وسه محل است . ( ن ) صد ونود وشش مكان است . « 16 » ديگر آن بدان‌كه لفظي چند كه به آية مىمانند ونه آيتند اينهايند :

--> ( 1 ) . آية 1 . ( 2 ) . آية 10 . ( 3 ) . آية 11 . ( 4 ) . آية 114 . ( 5 ) . آية 197 . ( 6 ) . آية 102 . ( 7 ) . س : مدنى أول . ( 8 ) . آية 189 . ( 9 ) . همان . ( 10 ) . آية 235 . ( 11 ) . آية 255 . ( 12 ) . آية 257 . ( 13 ) . آية 235 . ( 14 ) . آية 102 . ( 15 ) . آية 108 . ( 16 ) . در شمارش آيات بايد به اختلافات موجود ميان روايات مختلف از عدّ آيات توجّه كرد .