لحن بود چنانچه مضمون آنرا قبيلهء وى فهم كنند نه ديگران . وبيتين : حلّوا « 1 » عن النّاقة الحمراء واقتعدوا « 2 » ال * عود الّذى في جنابى « 3 » ظهره وقع إنّ الذّئاب قد اخضرّت براثنها * والنّاس كلّهم بكر إذا شبعوا « 4 » معنى بيت اوّل آن است كه : رها كنيد مادّه شتر سرخ را وبر نشينيد بر شتر محكم عادت جور كردهء سختى كشيده كه بر أطراف پشت وى آثار تأثير احمال وأثقال باشد . ومعنى بيت دوّم : به‌درستى كه گرگان را مخالب را سبز شده است ودهان آلوده گشته وهمهء مردم قبيله بكرند هرگاه كه سير شوند . اين شاعر در اين دو بيت لحن كرده است يعنى ايماء واشاره كرده به قوم خود به نوعي كه ايشان كلام أو را دريابند ومراد از رهاكردن شتر مادّهء سرخ وبر شتر صعب نشستن آن است كه از زمين هامون برخيزيد وبه كوه رويد كه دشمنان را دم ودهان ومخلب ، فربه وآلوده وسبز شده است يعنى قوّت گرفته وشما مپنداريد كه دشمن شما قبيلهء بكر است وبس بلكه مردم كه سير شوند وبه أموال وأسباب ورجال قوّت گيرند مثل قبيلهء بكر باشند وزيادة نيز . جواب سوّم بر تقدير تسليم كه لحن به معنى خطا باشد مراد أمير المؤمنين كلماتي چند است كه در مصاحف واقع است واگر آنرا به ظاهر خط بخوانند لحن باشد . امّا بر كبراء وحذّاق واستادان پوشيده نخواهد بود كه آن را به ظاهر خط نمىبايد خواند مثل جزاؤا الظّلمين « 5 » ولا أوضعوا « 6 » ولا أذبحنّه « 7 » وبأيد « 8 » كه اگر لا أذبحنّه ولا أوضعوا را به الفي تلفّظ كنند بعد از لام ، چنانچه در رسم است معنى فاسد گردد . وهمچنين جزاؤا وبأيد .

--> ( 1 ) . س : خلوا . ( 2 ) . س : اعتقدوا . ( 3 ) . س : جناني . ( 4 ) . ابن دريد اين ابيات را آنگونه كه تصحيح ومشكّل شد ، روايت كرده است . ( ر . ك : التنبيه على أوهام أبى على في أماليه ، ص 18 ، پاورقى محقّق ) . ( 5 ) . مائده / 29 ؛ حشر / 17 . ( 6 ) . توبه / 47 . ( 7 ) . نمل / 21 . ( 8 ) . ذاريات / 47 .