جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )
منهل العطشان 257
گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )
سعى كند كه فتحات را مشبع نهد تا كالعوضى باشد از محذوف چنانچه در أمثلة نموده شد . وهمچنين در الفات منقلب از ياء هدينا اللّه « 1 » وبعد إذ نجّينا اللّه « 2 » تا فرق باشد ميان وى وهديناكم « 3 » ونجّيناه « 4 » . واللّه أعلم . ديگر بعضي از مستحسنات مؤكّده آن است كه در رئوس فاصلهاى بگذارد تا آيات از يكديگر ممتاز شوند خصوصا در الفاظى كه آيات باشد وبه آيات ماننده نباشند مثل ألّا تعولوا در سورهء نساء « 5 » ، وما غشيهم « 6 » وضلّوا « 7 » در طه . ودر الفاظى كه به آيات مىمانند وفي نفس الامر آية نيستند فاصله نگذارد تا اين وهم مرتفع شود مثل أذلّة على المؤمنين أعزّة على الكافرين « 8 » وفلا تبغوا عليهنّ سبيلا « 9 » وإنّما يستجيب الّذين . « 10 » ودر سر سورتها احتياط كند تا خبط واقع نشود در عدد آيات ، خاصّه در سورى كه در عدد آيات ايشان اختلاف باشد . وسعى كند كه عدد آيات هر سورتي مناسب مذهب آنكس باشد كه مصحف را به قرائت آنكس نوشته پس اگر مصحفى به قرائت نافع نويسد عدد آيات مدنىّ أخير رعايت كند واگر به قرائت ابن كثير نويسد عدد آيات مكّى اعتبار كند واگر به قرائت أبو عمرو نويسد عدد بصرى اعتبار كند واگر به قرائت ابن عامر نويسد عدد شامي واگر به قرائت عاصم يا حمزه يا كسائى نويسد عدد كوفي . وهمچنين أخماس را وأعشار . واين امر را رعايت كردن به غايت صعب است خاصّه بر كتّاب أهل اين زمانه كه بر اين اعداد أصلا وقوف ندارند . وبحث بر بسيارى از استادان نيز متردّد . ودر سى ونه سوره كه أصلا اختلاف ميان أهل عدد واقع نشده اين ضبط آسانتر باشد . وضبط آن را مستوفى
--> ( 1 ) . انعام / 71 ؛ أعراف / 43 ؛ إبراهيم / 21 . ( 2 ) . أعراف / 89 . ( 3 ) . إبراهيم / 21 . ( 4 ) . يونس / 73 ؛ أنبياء / 71 و 74 و 76 و 88 ؛ شعراء / 170 ؛ صافّات / 76 و 134 . ( 5 ) . آية 3 . ( 6 ) . طه / 78 . ( 7 ) . طه / 92 . ( 8 ) . مائده / 54 . ( 9 ) . نساء / 34 . ( 10 ) . انعام / 36 .