باشد . دوّم هرگاه كه همزهء وصل مكسور باشد وهمزهء استفهام بر وى درآمده مثل قل أتّخذتم « 1 » وجديد أفترى « 2 » وأصطفى البنات « 3 » . ودر مواضع شش‌گانه كه مفتوح است واوّل آن آلذّكرين « 4 » است همچنين . ليكن اختلاف است در آنكه ثابت در اين موضع همزهء وصل است يا استفهام ودر مكسورات همزهء استفهام ثابت است البتّه . وخلاف است از أبو داود در قل أفتّخذتم « 5 » . سوّم هرگاه كه همزهء وصل بر همزهء ساكنه داخل شود وپيش از وى واو يا فاء باشد مثل وأتوا البيوت « 6 » وو أتمروا « 7 » وفأتوا بسورة « 8 » [ و ] فأت بها « 9 » . واين نزد حافظ أبو عمرو وأبو داود است . واگر به‌جاى واو وفاء ، ثمّ باشد يا كلمه كه بر آن سكوت توان كرد لابد باشد از اثبات همزهء وصل مثل ثمّ ائتوا صفّا « 10 » وقال ائتوني بأخ « 11 » والملك ائتوني « 12 » ولقاءنا ائت « 13 » ويصالح ائتنا « 14 » والّذى اؤتمن « 15 » . چهارم امر حاضر از سؤال هرگاه كه مسبوق باشد به واو يا فاء مثل وسئل « 16 » ، وسئلوا « 17 » ، فسئلوا « 18 » . پنجم همزهء مصاحبهء لام تعريف هرگاه كه مسبوق باشد بر لام جارّه يا لام تأكيد مثل وللّه الأسماء « 19 » وفللّه العزّة « 20 » وللّذى أنعم اللّه « 21 » وللّذى ببكّة « 22 » وللدّار الآخرة « 23 » . واين نيز به قول دانى وأبو داود است . واجماع است كتّاب را در رسم الف « ابن » خواه كه صفت واقع شود خواه خبر مثل

--> ( 1 ) . بقره / 80 . ( 2 ) . سبأ / 7 و 8 . ( 3 ) . صافّات / 153 . ( 4 ) . انعام / 143 و 144 . ( 5 ) . رعد / 16 . ( 6 ) . بقره / 189 . ( 7 ) . طلاق / 6 . ( 8 ) . بقره / 23 ؛ يونس / 38 . ( 9 ) . بقره / 258 ؛ أعراف / 106 . ( 10 ) . طه / 64 . ( 11 ) . يوسف / 59 . ( 12 ) . يوسف / 50 و 54 . ( 13 ) . يونس / 15 . ( 14 ) . أعراف / 77 . ( 15 ) . بقره / 283 . ( 16 ) . يوسف / 82 ؛ زخرف / 45 . ( 17 ) . نساء / 32 ؛ ممتحنه / 10 . ( 18 ) . نحل / 43 ؛ أنبياء / 7 . ( 19 ) . أعراف / 180 . ( 20 ) . فاطر / 10 . ( 21 ) . احزاب / 37 . ( 22 ) . آل عمران / 96 . ( 23 ) . انعام / 32 .