جمعى از نويسندگان ( كوشش سيد مهدى جعفرى )
منهل العطشان 184
گنجينه بهارستان ( مجموعه رساله در علوم قرآن و روايى ) ( فارسى )
السّيّئ « 1 » به دو ياء وثانيه صورت همزه است . ودر كتاب غازي بن قيس اين كلمات مرسومند به ياء والف يعنى الف صورت همزه باشد واين خلاف اجماع است چنانچه حافظ أبو عمرو فرموده . بعضي بر وى اعتراض كردهاند كه حافظ أبو عمرو اين را به غلبهء ظن گفته نه از سر وقوف واطّلاع . ومن مواضع سهگانه را در مصاحف شام به نهجى ديدم كه غازي ذكر كرده وحق آن است كه اين اعتراض بر أبو عمرو وارد نيست از براي آنكه وى تكذيب غازي نكرده بلكه تصوير همزهء كلمات سهگانه را بر اين كيفيّت خلاف اجماع دانسته « 2 » چه اجماع بر آن است كه همزه چنين را تصوير به ياء كنند . واللّه أعلم . ودر مصاحف أهل عراق المنشئت « 3 » به ياء نوشته بىالف واين بر قرائت كاسر شين است « 4 » ودر بعضي از مصاحف عراق بآيت وبآيتنا همهجا هرگاه كه در اوّل أو باء جارّه باشد به دو ياء نوشتهاند چنانچه بر أصل است قبل از اعلال ودر بعضي به يك ياء واين أولى وأكثر است وعمل بر اين است . فصل در هر كلمه كه در صدر أو دو الف يا سه الف مجتمع شوند در رسم آن را به يكى نوشتهاند از جهت كراهت « 5 » اجتماع مثلين . وأمثال دو الف أأنذرتهم « 6 » وأأقررتم « 7 » وأأنتم « 8 » وأأشفقتم « 9 » وء إذا متنا « 10 » وأإله « 11 » وأأنزل « 12 » وءألقى « 13 » از آنها كه همزه استفهام داخل بر همزه شده باشد . وهمچنين بر همزه مفتوحه كه داخل شده باشد بر الفي خواه كه آن الف مبدل باشد از همزه يا زائد مانند آمنوا وآمن وآدم
--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . س : + وهمچنين . ( 3 ) . الرحمن / 24 . ( 4 ) . حمزه وشعبه . ( 5 ) . س : كراهت . ( 6 ) . بقره / 6 ؛ يس / 10 . ( 7 ) . آل عمران / 81 . ( 8 ) . بقره / 140 ؛ فرقان / 17 ؛ واقعه / 59 و 64 و 69 و 72 ؛ نازعات / 27 . ( 9 ) . مجادله / 13 . ( 10 ) . مؤمنون / 82 ؛ صافّات / 16 و 53 ؛ ق / 3 ؛ واقعه / 47 . ( 11 ) . نمل / 60 و 61 و 62 و 63 و 64 . ( 12 ) . ص / 8 . ( 13 ) . قمر / 25 .