با توجه به اينكه ، مرگ پيشوا ، به‌طور ناگهانى فرانرسيده بلكه مدتى قبل دريافت كه به زودى خواهد مرد و اين را به روشنى در " حجة الوداع " « 2 » اعلام داشت پس فرصت كافى برايش بود تا دربارهء آيندهء " دعوت " بينديشد و از عواملى كه ممكن است آيندهء انقلاب را ، گرفتار مخاطره سازد ، پيشگيرى كند . چنين موقفى را حتى بدون دخالت عوامل غيبى و ارتباط مسلم " رسالت " با مبدأ وحى ، مىتوانيم در نظر بگيريم . . . در پرتو چنين ترسيمى كه چيزى جز بازتاب واقع و حقيقت نيست سه راه ممكن و سه " موضع‌گيرى " متفاوت را مىتوانيم پيشاروى رسول اكرم ( ص ) در قبال آيندهء انقلاب در نظر بگيريم :

--> ( 2 ) - حجة الوداع در سال دهم هجرت انجام گرفت و اين سفر و اين حج را كه آخرين حج و آخرين سفر رسول اكرم ( ص ) بود ، حج البلاغ ، حج التمام و حجة الاسلام نيز مىنامند و بدين سبب آن را " حجة الوداع " گفته‌اند كه رسول خدا ( ص ) در آن سفر با مردم " وداع " كرد و خبر داد كه به زودى از ميان شما خواهم رفت و سال بعد ديگر در اين " موقف " شما را نخواهم ديد : فانى لا ادرى لعلى لا القاكم بعد عامى هذا فى موقفى هذا . . .