جذب محافظه كاران به سوى حركت سازندگى تازه هر جنبشى كه در جهان اسلام در جهت نوگرائى روى دهد ، مسلما با بسيارى از عادات و آداب اجتماعى و سنت هاى حاكم بر جامعه ، كه با گذشت روزگار به مرتبه اى از تقدس دينى رسيده ، برخورد پيدا مىكند و كار به جائى مى رسد كه محال مى نمايد جزء بزرگى از توده بتواند با سادگى از آن ها كناره بگيرد ، و در نتيجه هر حركتى به سوى نوگرائى كه بخواهد از نو ساختمان توده را بسازد ، با يك تعصب و سرسختى روحى روبرو مىشود كه آن چه را از فعاليت هاى دگرگون سازى به آن مى پردازد ، مردود مى شمارد . و با حربه دين به نبرد با آن برخاسته و رو در روى ارزش ها و مفاهيم نو مى ايستد . جنبش نوگرائى در اين حالت دو راه چاره در پيش دارد : يا اين كه بيايد و ريشه هاى روحى اين تعصب نفى كننده و موضع گيرى حاد را به در آرد و به اين منظور ، اعتقاد به دين را كه براى ادراكات محافظه كارانه و چسبيدن به آداب و رسوم ، يك بنياد سنتى است ، از ميان بردارد . يا اين كه بخواهد دين را از اين سنت ها جدا كند و توده ها را از حقيقت دين و نقشى كه در زندگى دارد آگاه سازد .