السيد محمد باقر الصدر ( مترجم : رضا اسلامى )

416

دروس في علم الأصول ( الحلقة الأولى ) ( قواعد كلى استنباط ) ( فارسى )

خلاصهء مطالب گذشته 1 . تعارض دو دليل محرز به معناى تنافى مدلول آن دو است . 2 . صدور دو دليل قطعى الدلالة كه معارض هم باشند از طرف شارع محال است . 3 . نص بر ظاهر ، خاص بر عام ، مقيد بر مطلق و حاكم بر محكوم مقدم است . جمع ميان دو دليل را در اين موارد جمع عرفى مىگويند . 4 . اگر امكان جمع عرفى ميان دليلين متعارضين موجود نباشد ، به هيچ‌كدام نمىتوان عمل كرد . 5 . تعارض دليل لفظى قطعى با دليل عقلى قطعى محال است . 6 . دليل لفظى غير قطعى بر دليل ظنى عقلى مقدم است و دليل عقلى قطعى بر دليل لفظى غير قطعى مقدم است . 7 . اصل استصحاب حاكم بر اصل برائت و مقدم برآن است . 8 . دليل محرز بر اصل عملى مقدم است . چون اگر دليل محرز قطعى باشد ، ديگر شكى باقى نمىماند و اگر دليل محرز ظنى باشد - كه از آن تعبير به اماره مىكنند - قاعده آن است كه « امارات بر اصول حاكم هستند . » و آخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمين