السيد محمد باقر الصدر ( مترجم : رضا اسلامى )
27
دروس في علم الأصول ( الحلقة الأولى ) ( قواعد كلى استنباط ) ( فارسى )
كمنظير ، و ديگر احاطه بر تمام جوانب مسئله و فراگيرى همهء مباحث . در هر قسمتى كه وارد شدهاند ، چندان گسترده و عميق بحث كردهاند كه مشكل است كسى بتواند باب جديدى باز كند . به علاوه آنكه ايشان در علوم ديگرى ، غير از فقه و اصول ، با همان دو ويژگى وارد شدند . در فلسفه ، اقتصاد ، منطق ، اخلاق ، تفسير و تاريخ افقهاى جديدى را به روى طلاب باز كردند و مباحث بديع و ارزشمندى ارائه دادند . ويژگيهاى شهيد صدر در اصول شايد بتوان گفت علم اصول به اهتمام ايشان به مرحلهء جديدى راه يافت . براساس آنچه در كتاب المعالم الجديدة آوردهاند ، علم اصول مراحل سهگانهاى را پشت سر گذاشته است . و ما تكامل كمى و كيفى مباحث را به دست ايشان ، ورود به مرحلهء چهارم به شمار مىآوريم . مراحل سهگانهء علم اصول ، براساس آنچه خود ذكر كردهاند ، چنين است : مرحلهء نخست : دوره مقدماتى كه ريشههاى مباحث اصولى نمايان شد . اين عصر از ابن ابى عقيل و ابن جنيد شروع شده و با ظهور شيخ طوسى به پايان مىرسد . مرحلهء دوم : دورهء رشد و ظهور علم اصول به صورت مستقل . در اين مرحله تأثيرات مباحث اصولى بر مباحث فقهى به صورت گستردهاى مورد توجه قرار گرفت . جلودار اين دوره شيخ طوسى است و ابن ادريس و محقق حلى و شهيد اول از رجال آن حساب مىشوند . مرحلهء سوم : عصر كمال و شكوفايى كه علم اصول به اهتمام وحيد بهبهانى از اواخر قرن دوازدهم به صورت جديدى عرضه شد . شيخ انصارى ( م 1281 ق ) از بزرگان اين دوره و كسى است كه علم اصول را به بالاترين درجه خود در اين مرحله ترقى داد . بههرحال مرحلهء جديدى از علم اصول كه به اهتمام شهيد صدر بنياد گذاشته شده ، مرحلهء چهارم است .