محمد رضا حكيمي - محمد حكيمي - علي حكيمي ( مترجم : آرام )
206
الحياة ( فارسي )
تعريف « مال » در اسلام اسلام در چند جا از قرآن و حديث ، « مال » را تعريف كرده و مفهوم آن را آشكار ساخته است . بنا بر اين ، تعهّد دينى ما را بر آن مىدارد كه آنچه را كه اسلام در حدّ و تعريف مال گفته است در نظر داشته باشيم ، و به هنگام تعيين مصداق نيز از اين حد تجاوز نكنيم . اسلام مال را با صفتهايى همچون « قوام » و « قيام » براى زندگى مردم ، و وسيلهء سامانيابى خلق و اصلاح امور زندگى ( چنان كه آيات و احاديث آن در جاهاى مختلف از فصلهاى اين كتاب آمده است ) ، معرّفى كرده است . از اين توصيفها ، تعريف اسلامى « مال » و مفهوم آن ، و آنچه را اسلام مال مىنامد و احكامى كه براى آن معيّن مىكند ، به دست مىآيد . نيز اسلام « مكاثره » و « تكاثر » را ضدّ قوام شمرده است ، كه سخن از آن ، در دو حديث ، از امام صادق « ع » و امام كاظم « ع » گذشت . « 1 » پس اگر مال ، به هر صورت و در هر محيط ، زياد شود ، در منطق اسلام به صورت « ضدّ مال » در مىآيد . بنا بر اين ، مال فراوان در مفهوم اسلامى از مال ، ضدّ مال مىشود . ما در فصلهاى نخستين از اين باب به اين مطلب اشاره كرديم ، « 2 » كه مالى كه اسلام از آن سخن مىگويد ، و احكام مالى خود را در مورد آن جارى مىداند ، مال حلال مشروع است . در پرتو اين واقعيّت استوار اسلامى ، مال تكاثرى از احكام مال و مالكيّت و حرمت آن ، خروج موضوعى مىيابد و اين واضح است . پس مال در نظر اسلام چيزى است كه در دست مردم باشد ، نه وسيله اى بر ضدّ توده هاى مردم و مانعى براى سامانيابى زندگى همهء قشرها . . . اين است حدود دين آسمانى . پنج اشاره و آگاهى
--> « 1 » « اصول كافى » 1 / 22 ؛ « تحف العقول » / 296 ، نيز - صفحه هاى 32 و 157 . « 2 » ( جلد سوّم ) .