ياد شده گفته است : « بر طالب نجات و رستگارى لازم است كه از حرام - همچون گريختن از شير - بگريزد ، و از آن - همچون دورى جستن از مار سياه - اجتناب كند ، يا شديدتر از اين . و كجا و چگونه براى مسلمان تحصيل مال حلال امكان مىيابد ، آن هم در امثال زمان ما ، كه از حلال جز آب فرات و علف روييده در سرزمين موات چيزى باقى نمانده است ، و باقى چيزها را دستهاى متجاوز ، پليد ساخته است ، و معاملات فاسد ، آنها را به تباهى كشانده است ، درهمى نيست مگر اينكه از دست صاحب آن - بارها - به غصب بيرون آمده است ، و دينارى نيست مگر اينكه از دست كسى كه آن را به دست آورده است - بارى پس از بار ديگر - به زور گرفته شده است . بيشتر آبها و زمينها به غصب از دست صاحبان آنها بيرون آمده است . . . بازرگانى نيست مگر اينكه معامله اش با ستمگران است . . . حلال در زمانهايى چون زمان ما مفقود است و راه دست يافتن به آن مسدود » . « 1 » و در صورتى كه بيش از دو قرن پيش از اين ، وضع بدين گونه بوده است ، در بارهء اين عصر و دوره ، و اين مالهاى روى هم انباشته و مالكيّتهاى كلان افراطى چه گمان مىكنيد ؟ چرا علماى زمان همچون علماى سلف صالح به آنها نگاه نمىكنند ؛ و آنها را از دستهاى غاصبان بيرون نمىآورند و به دست صاحبان بينواى آنها نمىرسانند ، تا به ارزشهاى دينى عمل كرده باشند و عدالت قرآن را تجسّم بخشيده باشند ؟ و به تعبير امام علىّ بن موسى الرّضا « ع » ، حيثيّت محرومان را محترم داشته ، و آنان را در ديندارى ( حفظ دين خود ) يارى كرده باشند ؟ « 2 » مسألهء 5 - معيشت سالم و چگونگى به دست آوردن آن : اين گونه احاديث - كه نمونه اى از آنها گذشت - ما را از آن آگاه مىكند كه معيشت سالم منطبق با موازين حلال - در مالكيّت و مصرف - همان معيشت محدودى است كه از حدّ ميانه روى و كفاف تجاوز نمىكند ( كه

--> « 1 » « جامع السّعادات » 2 / 129 . « 2 » « علل الشّرائع » / 369 . اين حديث شريف رضوى ، در چند جا از فصلهاى باب 11 و باب 12 آمده است ، از جمله - فصل 40 ، از باب 12 ، بند « و » ( جلد ششم ) .