نگاهى به سراسر فصل ما در اين نگاه مىخواهيم اجتماع را از دو موضوع بسيار مهم آگاه سازيم كه از مهمترين وسايلى است كه بهره كشان براى رسيدن به مقاصد خود و دخالت در قضاياى سرنوشت ساز به آنها متشبّث مىشوند . « 1 » و اميد آن هست كه اين بحثهاى مستند به قرآن كريم و حديث شريف ، انگيزه اى نيرومند باشد براى برانگيختن خردها و بيدار كردن وجدانها و پروردن انديشه ها ؛ به همان گونه كه اميدوارى قاطع به آن داريم كه آيات و احاديث اين دو باب ، محرّكى شايسته براى آن شود كه مردان دين و حكومت براى اجراى عدالت اجتماعى قرآنى - به صورتى ژرف و قاطع - بسيج گردند ، و اين وظيفهء بس بزرگ خدايى را در صدر برنامه هاى خود جاى دهند . دو موضوعى كه گفتيم اينهاست : 1 - تحريف قوانين . 2 - ايجاد اختلاف در رده هاى اجتماعى . موضوع نخست : جوّ حاكم بر نظامهاى تكاثرى و سرمايه دارى ، تلاش براى روى هم انباشتن سرمايه و افزودن بىاندازهء آن است . چنين هدفى - بطبع - خواستار وسايل و افزارهايى است كه با سياست و دين و فرهنگ و اقتصاد و عرف و قانونگذارى ارتباط پيدا مىكند . از اين رو مىنگريم كه فزونخواهان و سرمايه داران در آن مىكوشيدند تا نفوذ خود را در هر يك از ابعاد اجتماع ( سياسى ، دينى ، اقتصادى ، فرهنگى ، عرفى و تقنينى ) استقرار بخشند ، تا فرصت منحرف كردن تعاليم دينى را از جايگاه ( مواضع ) خود به دست آورند ، و بتوانند به سود گروه خويش در وضع قوانين دخالت كنند ؛ به همين جهت با كمال نشاط و جدّيّت در آن مىكوشيدند تا بخشى از احكام اسلامى به صورتى مورد عمل قرار گيرد كه - نخست - زيانى به منافع ايشان نداشته باشد ، و - در مرتبهء دوّم -

--> « 1 » بايد توجّه داشت كه آنچه در اين « نگاه » مىآيد ، مربوط است به نظامهاى تكاثرى و اقدامهاى متكاثران ، نه نظامهاى اسلامى عامل بالعدل و جامعه هاى اسلامى قائم بالقسط .