منذر حكيم / عدى غريباوى ( مترجم : جلالى )
26
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى )
رخدادهاى تاريخى برمبناى آن حركت مىكند ، كافى به نظر مىرسد ؛ زيرا اختلاف در جزئيات به ما اجازه نمىدهد اصل را انكار نموده و از آن غفلت ورزيم و آنچه را نزدمان ثابت گشته و از وجود آن مطمئن شدهايم ، محكوم نماييم . در پرتو همين موضوع مىتوان همهء موضوعاتى را كه در كتب سيرهء نبوى يا تاريخ اسلام و قبل از اسلام در مورد پيامبران الهى و امتهاى آنان وارد شده ، به ارزيابى بنشينيم . زيرا اصول ثابت تاريخى همان محكماتند كه خاستگاه نورافشانى تلقى شده و هيچگاه نمىتوان از آنها پا فراتر نهاد و در تفسير يا پذيرش يا ردّ مطالب صحيح يا غلطى كه در كتابهاى تاريخى آمده ، همين امور را بايد معيار شناخت قرار دهيم . بنابراين ، عرصهء تاريخ كه عرصهء آميختگى حق با باطل است ، ابزارى را مىطلبد كه در آشكار ساختن تمام حقيقت ثابت شده ، ما را يارى رسانند . اصول ثابت تاريخى ، كه دلايل عقلى و نقلى ، روشنى آنها را تأييد مىكند خاستگاه هرگونه تفسير و توجيه يا محاكمه يا محكوميّت به شمار مىآيند و قرآن كريم با منطبق ساختن اين شيوه بر سيرهء پيامبران و امتهاى آنان به خصوص ، تصويرى روشن براى ما ترسيم نموده است كه همهء پيامبران در آن مشتركند و نبوّت و گزينش آن بزرگواران برخاسته از ويژگىهاى اساسى موجود در شخصيت هريك از پيامبران است كه وى را شايستهء گزينش الهى قرار داده تا آفريدگانش را هدايت كند . اين ويژگىها عبارتند از : كمال يافتن عقل و خرد ، آگاهى ، پرهيزكارى ، شكيبايى و بندگى كامل خدا كه با بينش و آگاهى انجام پذيرد . خداى متعال خطاب به پيامبر خويش فرموده است :