اسرا دوغان / مهرى آريانفر
37
حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى )
1 . امنيت حجاج و زوار ايرانى در باب ، شخصى كارگزار و متدين و معتمد از طرف دولت عليّه جهت همراهى حجاج و زوار عجمى كه از طريق بغداد مىآيند به عنوان امير حج ، تعيين و نصب مىشود . در باب ، عبدالله آقاى متولى مشهد شريفين ، عزل و كربلايى سيدحسين كليددار در اين باب شخصى تعيين و نصب شد . همراه وى اهل حقى « 1 » نيز تعيين شد . در باب ، فرمايش ابتسار « 2 » خط همايونشوكت مودت ، براى اعطاى اموال متعلق به اموات عجمانى كه در ممالك محروسه روملى « 3 » و آناطولى مورد تعرض واقع شدند . در باب ، تعيين علىآقا به عنوان عجمآقاسى « 4 » كه از قاپوچى باشيان درگاه عالى بود . وى به عنوان و اصل ماليات از عوارض شام شريف ، تعيين شد . در باب ، تعيين عمرآقا كه سابقاً امين صره « 5 » و چاووشباشى « 6 » بود ، به چاووشباشى آستانه دارالسعادت « 7 » و يا قاپوچىباشى « 8 » درگاه عالى .
--> ( 1 ) . يكى از فرقههاى منتسب به تشيع . اين فرقه را نبايد با علىاللهىها يكى دانست . ( 2 ) . احتمالا « ابتشار » باشد ؛ به معناى بشارت يافتن و خشنودى . ( 3 ) . عثمانيان ممالكى را كه از اروپا به دست آورده بودند را « روم ايلى » يا « روملى » مىناميدند و شامل كشورهايى از جمله بلغارستان ، صربستان ، آلبانى و بوسنى مىشد . ( 4 ) . رييس ايرانيان . ( 5 ) . خزانهدار دولت . ( 6 ) . يساول ؛ كسى كه در روز جنگ ، صفوف لشكر را مرتب مىكرد ( رئيس آنها را چاووشباشى مىگفتند ) . ( 7 ) . استانبول ؛ پايتخت عثمانى . ( 8 ) . دربانباشى ؛ رييس دربانها .