اسرا دوغان / مهرى آريانفر

21

حج گزارى ايرانيان به روايت اسناد عثمانى و قاجارى ( فارسى )

18 . اعطاى نشان شير و خورشيد از سوى ايران به امير مكه و ديگر صاحب‌منصبان در حجاز ( حدود 12 سند ) ؛ 19 . پاسپورت‌ها و تذكره حجاج ايرانى ؛ 20 . ورود حجاج ايرانى با تذكره تجارى ؛ 21 . حق گمركى حجاج ؛ 22 . سفر حج ميرزا معصوم ، از علماى عصر قاجار ؛ 23 . نامه به سلطان عثمانى براى تعجيل در اعزام حجاج ؛ 24 . توجه به امنيت و رعايت حال حجاج ايرانى در مسير حج ؛ 25 . غارت اموال حجاج ايرانى در شام ، خرپوت « 1 » ، مورى ، حلب ، ايروان و ارزروم « 2 » ؛ 26 . لزوم توجه به امنيت حجاج و رفتار مناسب با آنان ؛ 27 . تعقيب عاملان قتل و غارت حجاج ايرانى ؛ 28 . رفع ظلم از حجاج ايرانى ؛ 29 . عزيمت حجاج ايرانى از راه دريا ؛ 30 . نذورات صدر اعظم ايران براى ائمه بقيع ( عليهم السلام ) ؛ 31 . اهداى شمعدان به مرقد نبوى ، از سوى سلطان حسين صفوى ؛ 32 . دستور عثمانى به امير مكه براى خوش‌رفتارى با حجاج ايرانى ؛ 33 . اخذ ماليات و عوارض گمركى مضاعف از حجاج ايرانى ( حدود 5 سند ) ؛ 34 . استرداد اموال حجاج ايرانى در عثمانى .

--> ( 1 ) . نام ديگر شهر « حصن زياد » است كه در اخبار بنىحمدان موضع آن به اقصاى دياربكر از بلاد روم ( تركيه كنونى ) معين شده است . ( 2 ) . ارزنة الروم ؛ از شهرهاى مشرق تركيه كه بر سر راه نجد ايران به آسياى صغير قرار گرفته و شهرى صنعتى و تجارى است . آخرين معاهده بين ايران و عثمانى كه به جنگ‌هاى طولانى دو كشور پايان داد ، در آن شهر امضا شد . اين نام را به صورت ارض‌روم يا ارضروم هم نويسند كه خطاست .