السيد هاشم الرسولي المحلاتي

13

زينب عقيله بنى هاشم ( س ) ( فارسى )

« زينب كبرى » بوده است و چنان كه شيخ مفيد و برخى ديگر گفته‌اند « زينب صغرى » همان خواهر مادرى زينب يعنى « ام‌ّكلثوم » بوده است ولى شيخ مفيد ؛ در پايان كلام خود ، در زمرهء فرزندان على عليه السلام به زينب صغراى ديگرى اشاره مىكند كه مادرش كنيز بوده است . يكى از القاب حضرت زينب كه در روايات هم آمده است « عقيله » يا « عقيلهء بنىهاشم » به معناى زن ارجمند و يكتا در ميان خويشاوندان مىباشد . و در ميان كنيه‌هاى زينب عليها السلام نيز « ام‌ّكلثوم » و « ام‌ّعبداللَّه » ذكر شده كه بر اساس اين نقل ، زينب « ام‌ّكلثوم كبرا » و خواهرش « ام‌ّكلثوم صغرى » است . با اين حال در بسيارى از كتابها مانند « مناقب » ابن شهرآشوب و « شرح نهج‌البلاغه‌ى ابن ابىالحديد » ، خواهر آن بانوى معظمه را ام‌ّكلثوم كبرا مىدانند و براى زينب عليها السلام چنين كنيه‌اى ذكر نكرده‌اند . دوران كودكى دختر بزرگوار فاطمه عليها السلام در سن پنج يا شش سالگى مادر خود را از دست داد . ليكن با همين سنّ كم چنان تربيت شده بود كه از فاطمه عليها السلام حديث و روايت نقل كرده و برخى از تاريخ‌نويسان و محدثان ، خطبهء « فدك » را به نقل از همين بانوى بزرگوار يعنى حضرت زينب ذكر كرده‌اند . به عنوان نمونه ابوالفرج در مقاتل الطّالبيين در شرح حال « عون بن عبداللَّه بن جعفر » مىنويسد : « مادر عون زينب عقيله ، دختر على بن‌ابىطالب است . » سپس ادامه مىدهد :