عباس فتوحى يزدى

مقدمه 6

تذكره شعراى يزد

تذكره افزوده شود و چه‌بسا نام شاعران معاصر از قلم افتاده باشد و با يادآورى خوانندگان است كه مىتواند تذكره را تكميل كرد . ناگفته نماند كه آقاى فتوحى از آوردن سرگذشت و شعر دوسه تن به خواهش خودشان خوددارى كرده است . آقاى فتوحى در ضبط نام شاعران به خاك تاريخى يزد توجه داشته است . حدود خاك يزد در دوره‌هاى مختلف تاريخى تابع تقسيمات و مقتضيات حكومتى و سياسى بوده است . نايين و بافق و بيابانك و ابرقو در اين جريانها گاه جزء يزد بود و گاه از حوزهء سياسى و حكومتى يزد خارج مىشد . به همين ملاحظه است كه آقاى فتوحى نام شاعران بافقى و بيابانكى را در اين تذكره آورده و از آن ابرقو و نايين را نياورده است . گفتگوى اينكه وحشى يزدى است يا كرمانى مبحثى است كهنه . پنجاه سال پيش در مقالهء مرحوم رشيد ياسمى در مجلهء آينده پيش كشيده شد و سخنوران آن زمان بحثهايى دربارهء آن كردند و ديگر جاى سخن تازه ندارد و آوردن نام او در تذكرهء شاعران يزد بى جا نيست زيرا او بافقى است و مدتى در يزد مىزيست و بزرگان اين شهر را مدح كرد . آوردن نام او در تذكره‌هاى شاعران كرمانى هم بى جا نبوده است زيرا بافق گاهى تابع سياسى و حكومتى كرمان بود و گاه يزد . در مورد شاعران بيابانك هم همين قضيه صادق است . نام يغما و يغمائيان را تذكره‌نويسهاى دامغان و سمنان در كتابهاى خود آورده‌اند و آقاى فتوحى هم در اين تذكره ضبط كرده است . اما از آوردن نام شاعران نايين خوددارى كرده است ، زيرا سالهاست كه نايين شهرستانى مستقل است و دوست دانشمند و شاعر ارجمند آقاى جلال بقايى نايينى تذكره‌اى خاص آنجا به نام « تذكره سخنوران نايين » تأليف فرموده است كه به چاپ هم رسيده است . « * » آقاى فتوحى در نگرش به مآخذ ، منابع اصلىتر و شناخته را مورد نظر داشته و ناچار از ذكر مقاله‌ها و پاره‌آگهيهايى كه در لابلاى كتابها هست خوددارى كرده است . در اين سالها تعدادى از ديوانهاى شاعران يزدى به چاپ رسيد كه از آن زمره است : ديوان قوام الشعراى يزدى - ديوان عبد الرحيم قضايى و ديوان بعضى از شاعران نيز در دست چاپ است به مانند ديوانهاى سيد جلال عضد و طراز كه آقاى احمد كرمى به چاپ آنها پرداخته است . آقاى جلالى پندرى هم به هنگامى كه در دانشكدهء ادبيات دانشگاه تهران درس

--> ( * ) در مجموعهء فرهنگ ايران‌زمين ، تهران ، 1361 و توسط كتابفروشى تاريخ منتشر شده است .