على محمدى

10

شرح اصول استنباط ( فارسى )

1 - حضرات اصوليين نوعا طرفدار اصل برائت هستند و حكم مىكنند به جواز ارتكاب ظاهرا . 2 - آقايان اخباريين نوعا طرفدار اصل احتياط هستند و مىگويند از اين مشتبه الحرمة بايد اجتناب كرد . هريك از طرفين نزاع براى اثبات مدّعاى خود دلائلى آورده‌اند و لذا اين بحث را در دو مرحله خواهيم آورد : 1 - مرحلهء اوّل ادلّهء اصوليين و برائتيون . 2 - مرحله ثانى ادلّه اخباريون و احتياطىها . امّا مرحله اوّل : اصوليين براى اثبات مدّعاى خويش يعنى برائت در شبهه تحريميه به ادلّه اربعه يعنى : كتاب ، سنت ، اجماع و حكم عقل قطعى تمسّك نموده‌اند كه به ترتيب مىآوريم : امّا الكتاب : از قرآن مجيد مجموعا به هفت آيه جهت اثبات برائت تمسك شده كه اكثر آيات دلالتشان بر مدّعا خدشه دارد و جناب مصنف به چهار آيه اشاره كرده اوّلين و مهمترين آيه در باب عبارتست از : « لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ ، لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها « 1 » » يعنى آنان كه در وسعت و توانمندى هستند بايد از همان وسعت خويش و به اندازه‌اى كه مىتوانند انفاق كنند و به مستمندان جامعه كمك كنند و آنان كه در مضيقه هستند و زندگى بر آنها تنگ گرفته شده باز بايد از همان مقدار ناچيزى كه در اختيار دارند انفاق كنند و سلب مسئوليت از آنها نمىشود ، و فلسفهء اين تقسيم‌بندى آنست كه خداى مهربان

--> ( 1 ) - قرآن ، سورهء طلاق .