على محمدى
408
شرح اصول استنباط ( فارسى )
استدلال به اين چهار آيهء بر حجيت خبر واحد مبتنى و متوقف است بر اينكه آيات شريفه اطلاق داشته و باطلاقها قول مخبر واحد يا متعدد را شامل شود و به نظر ما اين شمول اطلاقى مردود است بدليل اينكه اين آيات نوعا بلفظ جمع و شبه الجمع آمده فى المثل در آيه نفر فرموده : « لينذروا » - در آيه كتمان فرموده : « يكتمون » ، در آيه اذن فرموده : « للمؤمنين » كه همه اينها بلفظ جمع هستند و در آيه سئوال فرموده : « اهل الذكر » كه معناى جمعى دارد چون اهل الذكر به حسب متعارف بر جمعى اطلاق مىشود مثل اهل البيت و . . . و ميدانيم كه جمع و شبه جمع بر سه نفر يا بيشتر دلالت دارد و بر يك يا دو فرد دلالت نمىكند در نتيجه اين آيات براى حجيت اخبار و انذار و اظهار و تبيين جماعتى و گروهى مناسب است و به درد حجيت اخبار يك نفر يا دو نفر نمىخورد و حال آنكه مدّعا اعم است پس دليل اخص از مدعا است . ( به نظر مىرسد جناب مصنف كملطفى كردهاند زيرا كه اوّلا در اين گونه مقامات از اين تعبيرات معناى جمعى مراد نيست يعنى مثلا معناى لينذروا اين نيست كه به صورت دستجمعى بروند و انذار كنند بلكه منظور اينست كه كوچكنندگان وقتى از هجرت برگشتند مسئوليت دارند كه قوم را انذار كنند و شيوهء متعارف اينست كه هر فردى به منطقهاى رفته و مشغول تبليغ شوند كما اينكه الان مثلا حضرت امام خمينى ره يا مقام معظم رهبرى بفرمايند : بر روحانيون فرض و لازم است كه در ايام ماه مبارك رمضان به تبليغ رفته و مردم را از حقايق اسلام و انقلاب آگاه سازند منظور اين نيست كه همگى به صورت دستجمعى به يك منطقه رفته و همه باهم با يك صدا و يك ندا مردم آنجا را ابلاغ كنند كه اوّلا ممكن نيست و ثانيا طريقهء معقول و متعارفى نيست بلكه منظور اينست كه هر روحانى محترمى به شهر يا بخش يا روستائى رفته و