اتمام ، يا نماز با اين ساتر و يا با آن ساتر ، يا روى به اين سمت و يا به سمت ديگر و . . . و راهى بسوى علم تفصيلى هم نيست احتياط كرده و عمل را تكرار مىنمايم و مجزى است و يا احتياط مستلزم تكرار عمل نباشد بلكه اتيان به يك عمل باشد با جميع محتملات مثل اينكه نمىدانم آيا نماز با سوره واجب است يا بدون آن ؟ و يا بقول مصنف نمىدانم آيا مثلا سوره جزء نماز است يا قنوت ؟ احتياط كرده و اكثر را يا هردو جزء محتمل الجزئية را انجام مىدهم . پس حكم اين دو فرض هم روشن شد . و امّا آن جائى كه عمل تعبدى است و مكلف قدرت و تمكن از علم تفصيلى و امتثال تفصيلى دارد اينجا محل بحث است كه آيا امتثال اجمالى كافى است يا خير ؟ خود اين دو صورت دارد : 1 - احتياط مستلزم تكرار عمل باشد . 2 - مستلزم تكرار نباشد . امّا صورت اوّل : مثال : شخصى دو جامه دارد كه حتما احدهما المجهول نجس است حال چنين كسى علم اجمالى دارد كه يا نماز با اين ساتر بر وى واجب است يا با ساتر ديگر ولى اگر وارسى كند و يا از همسرش و . . . بپرسد قاطع مىشود تفصيلا كه فلان جامه معينا نجس است و ديگرى پاك است آيا مىتواند مراجعه نكند و به احتياط بسنده كند و دو نماز با دو جامه بخواند يا خير ؟ در اين رابطه دو نظريه وجود دارد : 1 - به عقيدهء اكثر فقهاء متقدم و متأخر تا زمان شيخ انصارى ره امتثال تفصيلى لازم است و حق ندارد به اجمالى قناعت كند بدليل اينكه در عبادت حتى الامكان قصد تميز ، قصد وجه و قصد قربت حين العمل لازم است و شخص اگر به امتثال