الفاسق اين دليل منطوقى از آن مفهوم اخص مطلق است و به نظر مشهور سخن همان است كه تفصيلا در صورت دوم از صور مفهوم موافقت با بيان مقدمه‌اى از شيخ انصارى ره آورديم و آن اينكه خاص منطوقى بر عام مفهومى مقدم مىشود و با دليل خاص دليل عام را تخصيص مىزنيم منتها نه به اين معنا كه مستقيما و مستقلا دليل خاص ، عام مفهومى را تخصيص بزند كه نشدنى است زيرا كه مفهوم يك قضيه لبيه است و صددرصد تابع منطوق است از نوع تبعيت لازم از ملزوم بلكه به اين معنا كه مرجع تخصيص مفهوم به تخصيص منطوق آنست يعنى اينكه از اوّل گويا فرموده : اكرم الناس ان كانوا غير المجاهد منهم عدولا . ( البته قبلا جواب داديم كه تخصيص خود مفهوم هم مستقيما بلامانع است ، ان قلت : چه مانعى دارد كه در اين گونه موارد از خير مفهوم داشتن بگذريم و بگوئيم مفهوم مال مواردى است كه معارضى و مانعى نباشد و هركجا مانعى پيش آمد مفهومى نيست ؟ قلت : اصل مفهوم داشتن كه مسلم شد آنگاه رفع يد از آن براساس ضرورت است و ضرورت در اينجا در عموم و اطلاق مفهوم پيش مىآيد نه در اصل مفهوم دارى ولى مع القيد و الضرورات تتقدر بقدرها فلا وجه براى رفع يد از اصل مفهوم‌دارى ) . 3 - نسبت ما بين مفهوم مخالفت كلام با دليل منطوقى كلام با دليل منطوقى ديگر از نسب اربع عموم و خصوص من وجه باشد يعنى اينكه هركدام از جهتى اعم و از جهتى اخص باشند مثلا دليلى گفته : اكرم الناس ان كانوا عدولا كه مفهوم مخالفت شرطى آن اينست كه اكرام ناس فاسق واجب نيست و دليل ديگرى گفته : اكرم العلماء و نسبت ميان علماء و فساق عموم من وجه است و ماده اجتماع آن دو عالم فاسق است حال در اينجا كدام مقدم مىشود وجوه و اقوالى محتمل است كه در مفهوم