2 - افراد فساق كه در تحت خاص داخل شده و حكم آنها حرمت اكرام است . و در نتيجه ما فعلا دو حجّت مسلم داريم يكى عام است كه در ما عدا الفاسق حجت شده و ديگرى خاص است كه در فاسق حجت شده و اين مصاديق مشكوكه نمىدانيم كه آيا در عام بما هو حجة داخل هستند يا در خاص بما هو حجة ( آرى در عام بما هو عام داخلند ولى كافى نيست و بما هو حجة هم كه دخول معلوم نيست فما قصد لم يقع و ما وقع لم يقصد ؟ و لذا اگر اين افراد مشكوكه حالت سابقه‌اى داشته باشند كه همان را استصحاب مىكنيم مثلا اگر قبلا فاسق بودند و الان در عدالت و فسق آنها شك داريم بقاء الفسق را استصحاب مىكنيم و اگر قبلا معلوم العدالة بودند و الان مشكوكند استصحاب عدالت جارى مىشود و پس از استصحاب در ظاهر يا محكوم به حكم عام مىشود اگر عدالت استصحاب شود و يا به حكم خاص اگر فسق استصحاب شود و امّا اگر حالت سابقه‌اى نبود نوبت مىرسد به مراجعه به اصل برائت و اينكه اكرام اين شخص نه واجب است و نه حرام . قوله : فان قلت : مستشكل مىگويد : عنوان العلماء كه عام است در خارج داراى سه دسته افراد است : 1 - افراد معلوم العدالة . 2 - افراد معلوم الفسق . 3 - افراد مجهول الحال و مشكوك . و فرض اينست كه عموم عام جميع اين افراد را شامل است بعد كه دليل خاص آمد قدر مسلم افراد معلوم الفسق را از حكم عام اخراج كرد و قطعا عام نسبت