بايد گفت گاهى ببركت قرائن الف و لام جمع براى عهد است يعنى اشاره به گروه معهود دارد مثلا از عادت مولى مىدانيم كه هرگاه مىگويد اكرم العلماء منظورش زيد و بكر و خالد است و كلام بر همان حمل مىشود و گاهى ببركت قرائن خاصه استغراق و عموميت ثابت مىشود و گاهى ببركت دليل خارجى ثابت مىشود كه الف و لام جمع براى جنس و ماهيت است و مانند آيهء شريفهء مستحقين زكات كه فرموده : إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ . . . كه مراد از الفقراء اى جنس الفقير و كذا المساكين و دليل مطلب اينست كه اگر مراد از الف و لام استغراقى بود لازمه‌اش اين بود كه بر هر فرد متمكن و ثروتمندى لازم باشد كه زكات مالش را به جميع فقراء و مساكين برساند و ميان آنها توزيع كند و لااقل تا مقدارى كه ميسور به افراد متعدد برساند در حالى كه ما از خارج علم داريم به اينكه در مذهب شيعه بسط زكات واجب نيست آرى مستحب است ولى اگر به فقير واحدى هم بدهد مجزى است لصدق الطبيعة و اين دليل خارجى قرينه مىشود كه مراد الف و لام جنس باشد حال هيچكدام از اين موارد محلّ نزاع نيست انّما الكلام در جائى است كه در خطاب مولى جمع با الف و لامى آمده و هيچ قرينه‌اى مبنى براينكه مراد عهد باشد يا جنس يا استغراق نيست بلكه ما هستيم و ظاهر كلام مىخواهيم ببينيم از ظاهر كلام كدام معنا مراد است ؟ آيا جنس ؟ يا استغراق و عموميت ؟ طرفدار قول اول همه مىگويند : جمع با الف و لام در اين صورت مفيد عموم است و العلماء يعنى كل عالم و در اصل ظهور تنازعى نيست . انما الكلام در اين است كه آيا اين ظهور وضعى است يا اطلاقى ؟ دو قول است :