على محمدى

177

شرح اصول استنباط ( فارسى )

تمرينات : جواب تمرين 1 - سه قول شد : جواز مطلقا ، امتناع مطلقا ، تفصيل . جواب تمرين 2 - يعنى شيئى واحدى كه داراى دو عنوان و جهت است كه از جهتى مأموربه و از جهتى منهى عنه است . جواب تمرين 3 - خير از محل نزاع خارج است چون مندوحه ندارد مگر بسوء الاختيار خود را حبس كند . جواب تمرين 4 - دو دليل بود كه يكى ناظر به مرحله اول و ديگرى به مرحله دوم بود . جواب تمرين 5 - سه دليل بود كه ذكر شد . جواب تمرين 6 - به معناى اقليت ثواب است . 3 - دلالت نهى بر فساد سومين مبحث از مباحث ثلاثهء باب نواهى راجع به دلالت نهى مولى بر فساد است بطور كلى صيغهء لا تفعل اگر از مولى صادر شود و قرينه‌اى بر ارشادى بودن آن نباشد و نيز قرينه‌اى بر حمل بر كراهت و سئوال و دعا نباشد حتما و جزما حمل بر حرمت مىشود و دلالت مىكند براينكه متعلق آن چه عبادتى از عبادات باشد و چه معامله‌اى از معاملات باشد نظير لا تصل فى الدار المغصوبة ، لا تبع وقت النداء و . . . در حق مكلف حرام است و وى حق ندارد آن عمل را مرتكب شود و اگر شد مستحق عقوبت است تا اينجا جاى بحث نيست . انما الكلام در اينست كه آيا صيغهء لا تفعل علاوه بر اينكه حرمت فلان معامله يا عبادت را دلالت كرد بر فساد و بطلان آن عبادت منهى عنها و معاملهء كذائى هم دلالت مىكند يا خير ؟ و بر فرض دلالت آيا بدلالت شرعيه است و يا به حكم لغت است كه