ه : آيا ظهور ماده نهى در تحريم وضعى است ؟ يا اطلاقى ؟ يا عقلى ؟ به عقيده متقدمين از قبيل صاحب معالم - محقق قمى و . . . اين ظهور وضعى است يعنى مادهء نهى براى تحريم وضع شده و استعمالش در تنزيه و كراهت مجاز است . به عقيدهء مرحوم آقا ضياء و جناب مصنف اين ظهور اطلاقى است يعنى اينكه حمل بر كراهت احتياج به مؤنه بيان زائد دارد كه بگويد : نهيتك عن كذا و ارخص لك فى الفعل و . . . و حيث اينكه در مقام بيان بوده و بقول مطلق گفته : نهيتك عن كذا حمل بر تحريم مىشود و معنايش اينست كه من ناهى به هيچ وجه راضى به فعل آن عمل نيستم و به عقيدهء مرحوم مظفر و ديگران ظهور به حكم عقل است قضاء لحق المولوية و العبودية . مطلب دوّم : صيغهء نهى و اشباه آن : منظور از صيغه نهى لا تفعل است و منظور از اشباه آن عبارتست از تحذير مثل اياك ان تفعل و جمله خبريه‌ايكه در مقام انشاء باشد مثل لا تعيد ، لا تفعل كذا و كذا كه نفى است و اخبار ولى از آن معناى انشائى و نهيى اراده شده و بلكه دلالتش آكد از نهى است حال در رابطه با صيغه لا تفعل نيز چند بحث است : الف : صيغهء لا تفعل نيز همانند صيغهء افعل موارد استعمال فراوانى دارد از قبيل مقام استهزاء ، اظهار نعمت ، انذار ، تحقير ، بيان عاقبت « 1 » و . . . ولى معناى شايع و رائج و حقيقى آن همان طلب ترك فعل ( بقول مشهور ) و زجر از فعل ( به قول جماعتى ) است و عند الاطلاق بر همين معنا حمل مىشود و ساير معانى نيازمند قرينه هستند . ب : طلب ترك قدر جامع ميان چهار امر است كه عبارتند از تحريم -

--> ( 1 ) - همهء اين موارد را با ذكر مثال در شرح اصول ج 1 ، صفحهء 216 به بعد آورده‌ام .