، بالمعنى الثالث نداريم مبتنى و مترتب نموده‌اند اين مطلب را كه پس وجوب معرفت خدا و تكاليف او يك وجوب شرعى است نه عقلى و هكذا وجوب اطاعت خدا وجوب شرعى است و پرواضح است كه اين وجوب يك امر اعتبارى است و تا انسانى نباشد نه وجوب معرفت معنى دارد و نه وجوب اطاعت . پس احتمال اول مرادشان نيست . و اگر مرادتان احتمال ثانى باشد كما هو الظاهر من كلامكم ، سياتى كه اين سخن باطل است و حق با عدليه است . العقل العملي و النظرى هنگامى كه انسانها از مادر متولد مىشوند و قدم به عرصهء گيتى مىگذارند ، طبق تصريح قرآن مجيد هيچ‌گونه آگاهى و معلومات قبلى ندارند : « وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ » : روزى كه خداوند شما را از بطون امهاتتان بيرون آورد ، چيزى نمىدانستيد اما خداوند ابزار شناخت و آگاهى را در اختيار شما قرار داد كه گوش و چشم و عقل باشد تا بدين‌وسيله كسب معلومات كنيد . تدريجا بشر با اين ابزار كسب معلومات مىكند و در قدم اول معلوماتى كه نصيب انسان مىشود معلومات حسى است كه بشر با استفاده از حواس پنج‌گانهء ظاهرى محسوسات را از « ديدنىها ، شنيدنىها ، بوئيدنىها ، چشيدنىها ، بساويدنيها » ادراك مىنمايد . سپس در مرحلهء دوم صور جزئيه اشياء را به توسط نيروى خيال و قوهء متخيله ادراك مىكند ، و بعد در مرحلهء سوم به توسط نيروى واهمه ، معانى جزئيه را از قبيل محبت والدين و عداوت اعداء آنها را ادراك مىكند و تا اينجا در هر سه مرحله انسان با ساير حيوانات شريك است و ساير حيوانات هم يا در حد انسان و يا در بخشى از اين‌ها به مراتب قوىتر از انسانها اين ادراكات حسى و خيالى و وهمى را دارند . و اما مرحلهء چهارم معلومات عقليه و مدركات كليه است كه فقط انسانها با نيروى عقل و فكر اين‌ها را ادراك مىكنند و حيوانات ديگر از اين قوهء عاقله محرومند . ( 1 )

--> ( 1 ) ( مراجعه شود به كتاب انسان و ايمان علامهء شهيد مطهرى و كتاب المنطق للمظفر « ره » )