پيدا كرده است استعمال دخانيات و يا مواد مخدر و يا مسكرات و امور مستىآور براى او حسن است بالمعنى الثانى يعنى لذت‌بخش و ملايم با طبع است ولى حسن بالمعنى الاول و الثالث نيست بلكه اى چه‌بسا قبيح است . و اما نسبت ما بين معناى اول و ثالث باز هم عام و خاص مطلق است يعنى هركجا حسن و قبح بالمعنى الثالث باشد حسن و قبح بالمعنى الاول هست يعنى هر كارى را كه عقلاء بما هم عقلاء حسن و يا قبيح بدانند ، بايسته و نبايسته بدانند آن فعل كمال يا نقص هم هست كالعدالة و الظلم و الاحسان و الإساءة و الصدق و الكذب و لكن چنين نيست كه هر امرى كه حسن و قبيح بالمعنى الاول بود حسن و يا قبيح بالمعنى الثالث هم باشد چون حسن و قبح بالمعنى الثالث فقط در محدودهء افعال اختياريهء انسانها است و ربطى به متعلقات افعال ندارد ، پس در متعلقات افعال حسن و قبح بالمعنى الاول هست ولى بالمعنى الثالث نيست . فالنسبة عموم و خصوص مطلق ايضا . 2 - واقعيته الحسن فى معانيه و راى الأشاعرة : در امر اول با معانى سه‌گانه حسن و قبح آشنا شديم و ايضا نسبت ما بين آنها را دانستيم حال در امر ثانى مىخواهيم بدانيم كه حسن و قبح به كدام‌يك از اين سه معنا از امور واقعيه و خارجيه است و واقعيت خارجى دارد ؟ و به كدام معنا يك امر اعتبارى است و واقعيت خارجى ندارد . قبل از ورود در بحث بايد به دو مقدمه توجه كنيم : 1 - منظور از واقعيت خارجى داشتن چيست ؟ منظور آنست كه اين امر در خارج حقيقتا و واقعا موجود باشد و اولا به اختلاف سليقه‌ها و طبيعتها و ادراكات مختلف نشود بلكه حقيقت او سر جاى خود محفوظ باشد و ثانيا تابع ادراك مدركى و تعقل متعقلى نباشد بلكه چه مدركى و معتبرى در عالم باشد يا نباشد آن امر در ظرف خودش موجود است همانند تمام واقعيات مجرد و ماديه‌اى كه در جهان خارج وجود دارند . 2 - امور و اشياء از يك نظر منقسم مىشوند به سه قسم : الف : امور واقعى و نفس الامرى ب : امور انتزاعى . ج : امور اعتبارى محض . امور واقعى عبارت است از امورى كه مابازاء خارجى دارند و مطابق خارجى دارند و در خارج حقيقتا موجود هستند همانند علم ، تقوى ، عدالت و . . . كه ملكات و