است . اما استفاده از همين شعيره در محيطهاى غير شيعى سبب تنفر خواهد شد . دعوت غير مسلمانان به راه خدا و نشر دين اسلام در محيطهاى غير اسلامى بايد با استفاده از شيوه‌ها و روشهايى باشد كه مورد پسند آنهاست و برايشان جذابيّت دارد . اما اين دليل نمىشود كه براى نشر دين در محيطهاى اسلامى و براى حفظ هويّت و كيان آسمانى مسلمانان نيز فقط بايد از همان شيوه‌ها استفاده كرد . بىشك مناسك حج يكى از شعارهاى دين مقدس اسلام است كه در ضمن آن معانى بسيار بالاى دينى نهفته است ، و سبب حفظ هويّت ملكوتى مسلمانان و راز ارتباط با معبود و سر تسليم در مقابل محبوب نهادن است . آثار و بركات اين شعيره الهى براى مسلمانان قابل انكار نيست . اما همين شعيره الهى براى برخى از محيطهاى غير اسلامى زشت و بيهوده و تنفر آميز است ؛ براى آنها معنى ندارد جمعيتى با مشقتهاى فراوان از اطراف كره خاكى جمع شوند ، تمامى لباسهايشان را در آورند و تنها با دو پارچه سفيد بر گرد يك خانه سنگى بگردند ، پس از آن بين دو كوه هفت بار رفت و آمد كنند و در مكان خاصى هروله نمايند ، آن هم در آن سيل جمعيت كه تحمل فشار آنها بسى دشوار مىنمايد . سپس در زمان خاصى همگى در بيابانى جمع شوند ، بعد از اين بيابان به بيابان ديگر بروند و همينطور ، به ستون سنگى هفت بار سنگ بزنند و در اين راستا سر و جان عده‌اى را فداى باران سنگ كنند ، و اين كار را چند روز و در چند مرحله تكرار نمايند ، سر بتراشند و ميليونها گاو و گوسفند و شتر سر ببرند بىآنكه نيازى به گوشتشان داشته باشند و آن را نشانه قبولى