تاثيرى در انسان داشته باشد ، بلكه بايد با عزمى راسختر و همتى جديتر به آن راهى كه پسنديده است ادامه داد . سرزنش سرزنش كنندگان نبايد انسان را از ادامه مسير سست نمايد ، كه اين خود علامت قوّت ايمان است . همانطور كه مومنين در طول تاريخ هيچ اعتنايى به تمسخر واستهزاء اين انسانهاى دور از فرهنگ نمىكردند وبسان كوهى استوار مسير خود را ادامه مىدادند . يكى از اوصاف اميرالمومنين عليه السلام اين است كه : « لاتَأْخُذُهُ فِي اللَّه لَومَةُ لائِمٍ » « 1 » يعنى سرزنش سرزنش كنندگان او را از راه خدا باز نمىداشت . 2 - گاهى استهزاء و تقبيح از اختلاف دو عرف و دو ديدگاه ناشى مىشود ، كارى كه در يك عرف و از يك منظر زيبا و پسنديده است اما در عرف ديگر زشت و ناپسند جلوه مىنمايد . در هر منطقه و جامعه‌اى يك امرى به عنوان شعار و علامت يك معناى والاى قرار گرفته ، ولى ممكن است كسانى كه با آن جامعه و آداب و رسوم آنها آشنايى ندارند ، از آن علامت معانى اشتباه ديگرى به ذهنشان برسد . چنين تقبيح و استهزائى نيز مستلزم وهن و هتك مذهب نيست و مانع از انجام دادن آن شعيره و آيين خاص نمىباشد . چه آنكه اگر بنا باشد جامعه‌اى از خود هيچ صلابتى نداشته و هر چه را جوامع ديگر خوششان مىآيد انجام دهند ، ديگر براى آنها هويّت و مليّتى باقى نخواهد ماند ، بلكه هويّت آنها در هويّت ديگران ذوب شده و از بين مىرود ، و هويّت اجنبى جاى اصالت آنها را خواهد گرفت .

--> ( 1 ) . دعاى ندبه : بحار الانوار ، علامه مجلسى : 99 / 109 ، هم‌چنين : بحار الانوار : 36 / 217 و 97 / 295 ، و . . .