محمد موسوى بجنوردى

53

مقالات اصولى ( فارسى )

فصل چهارم وجوب تعلم احكام شرعيه و قوانين مورد بحث ما در اين گفتار وجوب تعلم احكام شرعيه و لزوم آموختن قوانين است : از بعد حقوقى ، وجوب تعلم قوانين از اصول مسلمهء حقوقى است . بر همهء مكلفان واجب است كه قوانين مدون مصوب مجلس شوراى اسلامى را - پس از ابلاغ دولت و لازم الاجراء شدنش با اعلان در روزنامهء رسمى - ياد بگيرند و طبق آن عمل كنند . نتيجهء مطلب آن است كه چنانچه قانونى تصويب شود و لازم - الاجراء گردد ، كسى حق ندارد بگويد : من اين قانون را ياد نگرفته‌ام و نمىدانم . اما از حيث احكام شرعيه : ما مدعى هستيم كه تعلم احكام شرعيه نيز بر همه واجب است . اكنون ، با طرح اين اصل مسلم حقوقى و عقلايى ، بايد ببينيم كه : الف . به كدام ملاك تعلم احكام و قوانين واجب است ؟ آيا اين وجوب به ملاك مقدمات مفوته است ، يا به ملاك حكم عقل است ، و يا اينكه به ملاك حكم شرع اين تعلم لازم است ، و يا بايد قائل به تفصيل شد و گفت « در برخى از موارد به ملاك مقدمات مفوته واجب است و از مصاديق آن است و در بعض موارد نيز به ملاك حكم عقل » ؟ ب . مطلب ديگر اين است كه وقتى ثابت شد كه تعلم به يكى از اين ملاكات واجب است ، بايد معلوم كرد اين وجوب چه نحو وجوبى