قرينهء كامل - كه همان قرينه مخصص متصل باشد - منعقد نمىشود . ب . مخصص منفصل . مخصص منفصل عبارت است از قرينه‌اى كه در يك كلام ديگر مىآيد ، مثلا گوينده مىگويد « اكرم العلماء » و ساكت مىشود . اينجا ظهور در اين است كه مولا اكرام هر دانشمندى را ، اعم از عادل يا فاسق ، خواسته است و خصوصيتى ديگر به هيچ وجه ذكر نشده است . اما گوينده بعدا در كلامى مىگويد : « لا تكرم الفساق من العلماء » : اگر دانشمندى فاسق بود ، اكرامش نكنيد . مطابق تعريف ، قرينه‌اى كه در كلام آخر آمده است خواستهء مولا را در جملهء اول ( اكرم العلماء ) مشخص كرده ، يعنى روشن ساخته است كه مقصود گرامى داشتن هر عالمى ، اعم از عادل و فاسق ، نيست و آنها كه بايد اكرام شوند خصوص علماى عدول هستند نه علماى فساق . بنابراين ، اصولا ظهور منعقد در عموم است ، اما وقتى قرينهء صارفه مىآيد ، ظهور اين قرينه بر ظهور اولى حكومت دارد ، چون ظهور اولى ظهور بالوضع و ظهور بالاطلاق است نه بالنصوصيه ؛ ولى ظهور دوم ، در خصوص قرينه ، ظهور بالنصوصيه است ، و قهرا ظهور بالنصوصيه مقدم بر ظهور اول و حاكم برآن است . مسائل 1 . استعمال لفظ در عام مخصص به نحو حقيقت است يا مجاز ؟ در عامى كه تخصيص برآن وارد مىشود آيا استعمال لفظ در حقيقت است يا مجاز ؟ در واقع ، مخصص - چه متصل و چه منفصل - قرينه است از براى ارادهء ماعداى خاص از لفظ عموم . در اينجا شبهه‌اى پيش مىآيد : وقتى لفظ مورد استعمال دلالت بر كل دارد و سپس همين لفظ در بعض از افراد استعمال مىشود ، آيا استعمال آن بر خلاف ما وضع له نيست ؟ وقتى گفته مىشود كه عموم ، مثل كل ، جميع و . . . در جمله‌اى مانند « اكرم كل عالم » براى شمول و سريان وضع شده است و بعد قائل مىگويد « لا تكرم الفساق من العلماء » ، اين مخصص منفصل كه مىآيد و به بيان مراد متكلم در خصوص علماى عدول مىپردازد و در نتيجه علماى فساق را خارج مىكند در واقع كل