و منحصرا يقين است كه مناط وجوب اين دو است ، يعنى روزه و افطار دائر مدار يقين است . و لذا حضرت در ذيل مطلب فوق مىفرمايند : « با رؤيت روزه بگير و با رؤيت افطار كن » ، و اين تأكيدى بر اينست كه وجوب روزه و افطار مشروط به يقين است . و شمارى از روايات بر همين مضمون و تقريبا با همين تعابير دلالت دارند و اين نشان مىدهد كه از اين روايت ، صرفا همين معنا اراده شده و اين معنا مورد تأكيد است . و بد نيست برخى از اين روايات را ذكر كنيم تا هماهنگى آنها با روايت فوق ، روشن شود : ( اول ) روايت امام باقر عليه السّلام : « وقتى هلال را رؤيت كرديد روزه بگيريد و هرگاه آن را مشاهده كرديد ، افطار كنيد . و اين واجبات براساس رأى و گمان نيست ، بلكه مبتنى بر رؤيت است » . ( دوم ) « با رؤيت روزه بگير و با رؤيت ، افطار كن . و بر حذر باش از شك و گمان ، و اگر هلال ماه ، بر شما مخفى شد ، ماه رمضان را تا سى روز به پايان رسانيد . » ( سوم ) « روزهء ماه رمضان با رؤيت ( هلال ) است و نه براساس ظن ( گمان ) . » ميزان دلالت اخبار اخبار كلى و عامّى كه ذكر شد ، مهم‌ترين ادلّهء استصحاب‌اند ، و البته اخبار خاصى هم هستند كه مؤيد اين اخبار عام مىباشند . شيخ انصارى ( ره ) برخى از اين اخبار خاص را ذكر فرموده است . و ما يكى از آنها را براى آشنايى بيشتر ذكر مىكنيم ، و آن روايت عبد اللّه بن سنان است كه در مورد كسى است كه لباس‌اش را به كافر ذمى عاريه مىدهد ، درحالىكه مىداند كه وى خمر مىنوشد و گوشت خوك مصرف مىكند . راوى پرسيد كه آيا بر من لازم است كه آن لباس را پس از گرفتن ، تطهير كنم ؟ حضرت فرمود : خير ! زيرا شما لباس را درحالىكه طاهر بود ، عاريه داده‌اى و پس از گرفتن ، يقين ندارى كه او آن را نجس كرده است . شيخ انصارى ( ره ) مىگويد : « اين روايت بوضوح دلالت دارد بر اينكه وجه بنا گذاشتن