« اصحاب ما در روايتشان از امام صادق عليه السّلام در باب دو ركعت نماز فجر در سفر اختلاف كرده‌اند : بعضى روايت كرده‌اند كه اين دو ركعت را در محمل بخوانيد . و بعضى روايت كرده‌اند كه اين دو ركعت را جز بر روى زمين بجا نياوريد . پس اينك مرا آگاه كن كه شما چگونه عمل مىكنيد تا در اين مسئله به شما اقتدا كنم ؟ » حضرت در توقيعى فرمودند : « مختار هستى كه به هركدام عمل كنى » . و از اين روايت نيز تخيير مطلق را استظهار كرده‌اند و مانند روايت دوم ، حمل بر مقيدات مىشود . ولى در اين استظهار ، مناقشه امكان دارد ، چون محتمل است كه مراد از توقيع ، بيان تخيير در عمل به هريك از دو روايت باشد چرا كه شايد حكم واقعى ، جواز دو ركعت نماز فجر در سفر ، هم بر روى محمل و هم بر روى زمين - هر دو - باشد . نه اينكه مراد ، تخيير بين دو روايت باشد . پس غرض ، تخطئهء هر دو روايت است ! و اين احتمال ، جدا قريب است ، بخصوص كه سؤال از كيفيت عمل به متعارضين نيست ، بلكه سؤال از چگونگى عمل امام است تا بدان اقتدا كند . يعنى سؤال از حكم نماز دو ركعتى فجر است نه از حكم متعارضين . و جواب بايستى با سؤال مطابق باشد . پس چگونه صحيح است كه جواب امام بر بيان كيفيت عمل به متعارضين حمل شود ؟ و بنابراين در اين خبر نيز - همچون خبر دوم - شاهدى بر بحث ما نيست . 4 - جواب مكاتبهء حميرى با امام زمان عليه السّلام [ در باب گفتن تكبير پس از تشهد اول در نماز ] « 1 » . « در اين زمينه دو حديث است : حديثى مىگويد مكلّف وقتى از حالتى به حالت ديگر [ مثلا از قيام به ركوع ] منتقل مىشود ، بايد تكبير بگويد . و حديث ديگر مىگويد وقتى مكلّف سر از سجدهء دوم برمىدارد و تكبير مىگويد و سپس مىنشيند و سپس برمىخيزد ، ديگر لازم نيست در قيام بعد از قعود [ نشستن ] تكبير بگويد . و همين‌طور در تشهد اول به همين‌گونه عمل مىشود . و شما هر حديث را از باب تسليم ، بگيرى ، بر صواب هستى » . و از اين جواب نيز تخيير مطلق را استظهار كرده‌اند و البته حمل بر مقيّدات مىشود .

--> ( 1 ) - مصدر قبلى .