د - دليل حجيت خبر واحد از بناى عقلا اين امرى مسلم است و جاى هيچ‌گونه ترديدى نيست كه همهء عقلا با همهء اختلاف سليقه‌ها و منش‌هايى كه باهم دارند ، بنا و سيرهء عملىشان بر پذيرش خبر كسى است كه به سخنش وثوق و به صدقش اطمينان دارند و از دروغگويى وى خود را در امان مىدانند ؛ و نيز براى انتقال و رساندن مقاصد خود به افراد ثقه اعتماد مىكنند . اين سيرهء عملى حتى در اوامر صادرشده از پادشاهان و حاكمان و صاحبان امر نيز جريان دارد . سبب تحقّق اين سيره آن است كه احتمالهاى ضعيفى كه در مقابل آن است در نظر ايشان كنار نهاده و الغا مىشود و به آن اعتنايى نمىكنند ؛ مثلا احتمال اينكه راوى ثقه عمدا دروغ گفته باشد ، يا خطا و اشتباه و يا غفلت كرده باشد مورد توجه ايشان نيست و به آن وقعى نمىنهند . همچنين است پذيرش ظواهر سخن و ظواهر افعال . بناى ايشان برآن است كه احتمالهاى ضعيف مقابل را كنار گذارند . اين سيره در همهء اديان و مذاهب وجود دارد . زندگى مردم بر اين سيره استوار است و حيات انسان را همين سيره انتظام مىبخشد . اگر اين سيره نبود نظم اجتماعى برهم مىخورد و آشفتگى برآن چيره مىشد ، زيرا از اخبار متعارف ، آنچه به لحاظ سند و متن ، علم قطعى ببار آورد ، بس اندك است . خصوص مسلمانان نيز از دير زمان تاكنون ، مانند ديگر مردمان ، در استفادهء احكام شرعى چنين سيره‌اى داشته و دارند ؛ روش و منش آنان در اين مسئله با ديگران يكى است ، چنان‌كه آنان از آن جهت كه در شمار عقلايند در غير احكام شرعى نيز همين سيره و روش را دارند . آيا ديده‌ايد كه مسلمانان در پذيرش احكام دينى خود از اصحاب موثق پيامبر صلى اللّه عليه و سلم يا ائمه عليهم السّلام درنگ و توقف كنند ؟ آيا ديده‌ايد كه مقلدان امروز و يا ديروز در عمل كردن به فتوايى كه افراد موثق از مجتهدشان نقل مىكنند ، ترديد كنند ؟