مضمون تواتر دارند ، بلكه بايد گفت اين روايات بالفعل متواتر است و سزاوار نيست شخص منصف در آن ترديد روا دارد . « 1 » شيخ انصارى خودش چند دسته از روايات را بيان كرده است ، كه با انضمام آنها به يكديگر براى انسان نسبت به حجيّت خبر كسى كه ثقه و از دروغگويى در شريعت ايمن است ، يقين حاصل مىشود ، و انسان پى مىبرد كه اين امر نزد اهل بيت عليهم السّلام مفروغ عنه بوده است . ما به اجمال به اين چند دسته اشاره مىكنيم و براى آگاهى تفصيلى از آنها جوينده بايد خود به وسائل ، كتاب قضاء ، و يا به رسائل جناب شيخ ، بحث حجيت خبر واحد مراجعه كند . دستهء نخست : رواياتى است كه دربارهء دو خبر متعارض وارد شده و عمل به مرجحاتى مانند عادل‌تر ، راستگوتر و مشهور بودن را مطرح مىكند و بيان مىدارد كه در صورت تساوى دو خبر متعارض در همهء اين امور ، شخص مخيّر است يكى از آن دو را برگزيند و به آن عمل كند . برخى از اين روايات را در باب تعادل و تراجيح خواهم آورد . اينك مىگوييم : اگر خبر واحد ثقه حجت نباشد فرض تعارض ميان دو خبر و نيز ترجيح يكى از آن دو بر ديگرى بواسطهء مرجحات يادشده و نيز تخيير در صورت عدم وجود مرجح ، چنان‌كه روشن است ، بىمعنا خواهد بود . دستهء دوم : رواياتى است كه در آن يك‌يك راويان را به يك‌يك اصحاب ائمه عليهم السّلام ارجاع مىدهد ، به گونه‌اى كه ظاهرش آن است كه ميان مراجعه براى دريافت فتوا و مراجعه براى دريافت روايت تفاوتى نيست ، مانند روايتى كه در آن امام عليه السّلام راوى را به زراره ارجاع مىدهد و با اشاره به زراره مىفرمايد : « هرگاه طالب حديثى بودى سراغ آنكه در اينجا نشسته برو » ، كه به زراره اشاره دارد . و مثل اين عبارت امام عليه السّلام ، كه وقتى عبد العزيز فرزند مهدى گفت : « گاهى [ به دانستن مسأله‌اى ] نياز دارم و نمىتوانم هروقت بخواهم شما را ملاقات كنم ؛ آيا يونس بن عبد الرحمن ثقه است تا معالم [ - احكام ] دينم را از وى بگيرم ؟ » فرمود : « آرى » .

--> ( 1 ) . براى صاحب كفايه تواتر معنوى اخبار واضح نيست ، و نهايت چيزى كه بدان اعتراف دارد آن است كه : « اين روايات تواتر اجمالى دارند . » مقصود او از تواتر اجمالى علم يقينى به صدور برخى از اين روايات از معصومين عليهم السّلام است . و چنين چيزى را تواتر ناميدن ، مسامحه‌اى روشن است .