امر وجود نداشته ، بلكه به عكس دواعى متعدد براى نقلش فراوان است . بااين‌حال چنين مطلبى در اخبار هرگز نقل نشده است و امّا دومى ( وضع تعيّنى ) از امورى است كه در زمان امام امير المؤمنين عليه السّلام قطعا واقع شده است . چون يك لفظ وقتى كه در معناى خاصى در زبان جمعيت زيادى در مدتى طولانى استعمال شود - به خصوص اگر اين معنى جديد باشد - در اثر كثرت استعمال ، حقيقت در آن معنى مىشود ، چه اينكه اين اتفاق در نزد قاطبهء مسلمانان در سالهاى متمادى واقع شده است . پس لزوما بايستى اين الفاظ در روايات ائمه عليهم السّلام آنگاه كه مجرّد از قرينه‌اند ، بر معانى جديد حمل شوند . آرى ، اينكه اين الفاظ در خصوص زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم حقيقت در معانى جديد باشند ، معلوم نيست گرچه غير بعيد است ، بلكه مظنون مىنمايد و لكن ظن در اين مسئله ، حقيقتى را روشن نمىكند . يك نكته هست و آن اينكه اين جهل ( به زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم ) اثرى ندارد ، چون سنّت نبوى محل بحث و ابتلاى ما نيست مگر آن مقدار كه از زبان ائمه عليهم السّلام براى ما نقل شده و دانستيد كه الفاظ در كلمات آن‌ها بايستى بر معانى جديد حمل شوند و امّا در قرآن كريم ، اغلب يا تمام اين الفاظ كه آمده‌اند همراه با قرائتى هستند كه نشان مىدهند معناى شرعى مراد است ، پس در رابطه با قرآن ، نزاع مزبور فائدهء مهمى ندارد . به علاوه ، الفاظ شرعيه ، همگى يكسان نيستند ، چون بعضى از آن‌ها زياد متداولند مثل نماز و روزه و زكات و حج ، به خصوص نماز كه مسلمانان هر روز پنج بار آن را به جا مىآورند و لذا جدا بعيد است كه در كوتاه‌ترين زمان در عصر خود رسول الله صلّى اللّه عليه و آله و سلم اين الفاظ در معانى جديدشان حقيقت نشده باشند . « 1 » صحيح و اعم از ملحقات بحث قبلى ، مسئلهء صحيح و اعم است . نزاع در اين است كه آيا الفاظ عبادات

--> ( 1 ) - پس حقيقت شرعيه اثبات مىشود . ( غ )