خلاصه از همهء آنچه گفتيم روشن مىشود كه آنچه در ملازمات عقليه مورد بحث است ، عبارت است از اثبات كبريات عقليه‌اى كه در طريق اثبات حكم شرعى مورد استفاده قرار مىگيرند ، خواه صغرى عقلى باشد مثل مستقلات عقليه و خواه شرعى باشد مثل غير مستقلات عقليه . و امّا بحث از صغرى ، همواره در علمى غير از علم اصول واقع مىشود . امّا بحث از كبرى ، هميشه در علم اصول است و مراد از كبرى ، همان ملازمهء حكم شرعى با امر ديگرى به سبب ملازمهء عقلى است ، خواه آن شىء ديگر ، حكمى شرعى باشد يا حكمى عقلى يا غير اين دو . و نتيجهء اين صغرى و كبرى ، به عنوان صغرى در يك قياس ديگر كه كبرايش حجّيّت عقل است ، قرار مىگيرد و بحث از كبراى مزبور ، در مباحث حجّت مىآيد . و بنابراين ، بحث ما در اينجا منحصر به دو باب است ، باب مستقلات عقليه و باب غير مستقلات عقليه ، لذا مىگوئيم :