الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : غرويان وشيروانى )
229
أصول الفقه ( فارسى )
اين هيئات ظهور در حصر دارند و اگر از آنها حصر استفاده شود ، شكى در ظهور آنها در مفهوم نيست چرا كه مفهوم ، لازمهء بيّن حصر است و تفصيل در اين مطلب ، در گنجايش اين مختصر نيست . و به طور كلى هر چيزى كه دلالت بر حصر داشته باشد به صورت ملازمهء بيّن ، دال بر مفهوم است . پنجم : مفهوم عدد شكى نيست كه محدود ساختن موضوع به يك عدد خاص ، دلالت بر انتفاء حكم در غير آن تعداد نمىكند و لذا اگر گفته شود : سه روز از هر ماه را روزه بگير ، دلالت بر اين نمىكند كه روزهء غير سه روز ، استحباب ندارد و لذا با دليلى كه دالّ بر استحباب روزهء ايام ديگر ماه باشد ، تعارضى ندارد . آرى ، اگر حكم ، مثلا - وجوب باشد و مشخص كردن عدد براى بيان حد اعلاى واجب باشد ، بلاشبهه دلالت مىكند كه بيش از آن عدد ، واجب نيست مثل دلالت دليلى كه روزهء سى روز ماه رمضان را واجب مىكند و امّا اين دلالت از جهت خصوصيت مورد است نه از جهت اصل تحديد عددى ، تا اينكه بگوئيم خود مفهوم عدد ، داراى مفهوم است ( چون گفتهاند روزهء واجب حدّ اكثر سى روز است ، مفهوم دارد نه اينكه نفس عدد ، مفهوم داشته باشد ) پس حق اين است كه تحديد عددى ، مفهوم ندارد . ششم : مفهوم لقب « 1 » مقصود از لقب ، هر اسمى است كه موضوع حكم قرار گيرد خواه مشتق باشد و خواه جامد ، مثل فقير در عبارت : اطعم الفقير ، و سارق و سارقه در كلام خداى متعال كه مىفرمايد : السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما . و معناى مفهوم لقب ، نفى حكم از چيزى است كه عموميت آن اسم ( لقب ) شامل آن
--> ( 1 ) - لقب ، صفتى است كه به صورت علم ، مشعر به مدح و يا ذم افراد باشد مثل رشيد كه لقب هارون عباسى است . ( غ )