2 - نزاع در حجّيّت مفهوم شكى نيست كه اگر كلام داراى مفهوم باشد ، ظاهر در آن مفهوم است و لذا حجّتى از متكلّم بر سامع و از سامع بر متكلم است كما اينكه در ساير ظواهر همين‌طور است . پس معناى نزاع در حجّيّت مفهوم و اينكه - مثلا - مىگويند مفهوم شرط حجّت است يا نه ، چيست ؟ و برفرض كه اين نزاع ، معنى داشته باشد در مباحث الفاظ داخل نيست چرا كه مراد در مباحث الفاظ تشخيص ظهور كلام و تبيين صغريات حجّت ظهور است . بنابراين به‌جاست كه اين بحث همچون بحث حجّيّت ظهور و حجّيّت كتاب و . . . در مباحث حجّت داخل شود . جواب : نزاع مذكور در حقيقت برمىگردد به نزاع در وجود دلالت بر مفهوم . يعنى اينكه آيا جمله در مفهوم ظهور دارد يا نه . و به عبارت روشن‌تر نزاع در حصول مفهوم براى جمله است نه در حجّيّت آن بعد از فرض حصولش . پس معناى نزاع در مفهوم شرط - مثلا - اين است كه جملهء شرطيه با قطع نظر از قرائن مخصوص ، آيا بر انتفاء حكم در هنگام انتفاء شرط دلالت دارد يا نه ؟ و آيا ظهور در اين معنى دارد يا نه ؟ نه اينكه بعد از دلالت بر اين مفهوم و ظهورش در اين معنى در حجّيّت‌اش نزاع شود ، چنين نزاعى معنى ندارد . گرچه برخى تعبيرات علما موهم چنين مطلبى است مثل اينكه مىگويند : مفهوم شرط حجّت است يا نه ولى بايد دانست كه غرض علما ، همين معنايى است كه ما گفتيم . همچنين در اينكه برخى جملات همراه با قرينهء خاص ، دلالت بر مفهوم دارند ، نزاعى نيست . بلكه موضوع سخن و محل نزاع در اين است كه نوع جملهء شرطيه - مثلا - با فرض تجرّد از قرائن خاصه آيا دلالت بر مفهوم دارد يا نه .