مركز مطالعات وتحقيقات اسلامى

10

اصطلاح نامه اصول فقه ( فارسى )

2 - 2 - اهداف كاربردى : - در دست داشتن فهرست منظمى از واژه‌هاى يك موضوع براى انتخاب آسان ، صحيح و هم‌آهنگ نمايه‌ها ( خلاصه‌ها ) ، نظارت مستمر بر واژگان نمايه‌سازى ، اطمينان بخشيدن به نمايه‌ساز در استفادهء مناسب از اصطلاحات و حدّ و مرز دادن به جايگاه كاربردى آن‌ها ؛ - زبان ، نمايه‌اى ساخت‌دار و كنترل‌شده ، و قابل استفاده در نظام نمايه‌سازى پس همارا ؛ - وسيله ذخيره و بازيابى اطلاعات در هر رشته علمى يا فنّى ؛ - آسان كردن بهره‌گيرى از كامپيوتر از طريق فراهم آوردن زبان منطقى و نظام‌مند براى موضوع و يا علم مورد نظر ، كه يكى از نخستين گام‌هاى ضرورى در بهره‌گيرى بهينه از كامپيوتر است ؛ - كمك به محققانى كه در رشته خاص به پژوهش مىپردازند ، به عنوان ابزار ، منبع و مرجع ؛ - اصطلاح‌نامه مىتواند در تهيهء پايان‌نامه‌ها ، به دانش‌پژوهان اطلاع دهد كه براى تحقيق خود ، كدام موضوع و تا چه مقدار از مباحث آن را بايد مورد مطالعه قرار دهند . بدين سبب ، مىتوان از اصطلاح‌نامه در تحقيق و تدريس سود جست ؛ - اصطلاح‌نامه به عنوان زبان ارتباطى نمايه‌سازى ، داراى اهداف و كاربردهاى زير است : الف - ارائه اصطلاحات استاندارد در يك زمينهء معين ؛ ب - برقرارى ارتباط ميان نمايه‌ساز و استفاده‌كنندگان ، ايجاد هم‌آهنگى ميان آن‌ها در ذخيره و بازيابى اطلاعات و به كارگيرى مفاهيم معين ؛ ج - كنترل مترادفات و شبه مترادفات ، تعيين اصطلاحات مجاز و مشخص كردن حدود معانى اصطلاحات و ايجاد يكدستى و دقّت در نمايه‌سازى . - با توجه به اين كه اصطلاحات اخص و وابسته در اصطلاح‌نامه به طور كامل ارائه مىشود ، مىتوان در تهيه سرعنوان موضوعى از آن بهره گرفت . 3 - ويژگىها و تمايزات اصطلاح‌نامه با سرعنوان‌ها و واژه‌نامه‌ها 3 - 1 - برخى ويژگىهاى اصطلاح‌نامه : - در هر اصطلاح‌نامه ، روابط معنايى ، يعنى روابطى كه جداى از هر متن و مدركى به قوت خود باقى است ، مورد توجّه‌اند ؛ به عبارت ديگر ، در اصطلاح‌نامه ، روابط هميشه صادق ، ميان اصطلاحات و واژه‌ها برقرار مىشود ، كه معمولا از طريق رابطهء هم‌عرض ( مترادف ) ، رابطه سلسله مراتبى ( اعم و اخص ، كل و جزء ، مفهوم و مصداق و . . . ) ، و وابسته نشان داده مىشود .